SUDANCI ČINE VIŠE OD POLOVINE MIGRANATA U CRNOJ GORI: Krijumčari ih vode preko aplikacija

Migraciona kretanja kroz Crnu Goru i dalje zahtijevaju angažovanje nadležnih institucija, posebno granične policije koja se, osim sa nezakonitim prelascima državne granice, suočava i sa sve složenijim načinima organizovanja krijumčarenja ljudi.

Prema podacima Ministarstva unutrašnjih poslova (MUP), migranti najčešće ulaze u Crnu Goru preko zelene granice sa Albanijom, dok prilikom napuštanja zemlje uglavnom pokušavaju da pređu granicu sa Bosnom i Hercegovinom. Dodatni izazov predstavlja činjenica da krijumčarske grupe, koje se uglavnom nalaze van Crne Gore, koriste digitalne alate i aplikacije za usmjeravanje njihovog kretanja.

Tokom osam mjeseci 2026. godine u Crnoj Gori registrovano je ukupno 2.858 migranata, dok je tokom 2025. godine registrovano 3.165 migranata.

„Tokom jula i avgusta bilježimo značajan pad registrovanih migranata u odnosu na isti period 2025. godine“, saopštili su iz MUP-a za portal Standard.

SUDANACA VIŠE OD POLOVINE REGISTROVANIH MIGRANATA

Među migrantima koji su ove godine registrovani u Crnoj Gori najviše je državljana Sudana – 1.560. Slijede državljani Egipta, kojih je evidentirano 327, Bangladeša 152 i Avganistana 151.

To znači da su više od polovine zvanično registrovanih migranata državljani Sudana.

Iz Granične policije objašnjavaju da većina neregularnih migranata nakon ulaska u Crnu Goru, najčešće u manjim grupama, izražava namjeru za podnošenje zahtjeva za međunarodnu zaštitu.

“Većina neregularnih migranata nakon ulaska u Crnu Goru, koji ostvaruju u manjim grupama, izražavaju namjeru za podnošenje zahtjeva za međunarodnu zaštitu, te shodno Zakonu o međunarodnoj i privremenoj zaštiti stranaca se ne kažnjavaju za nezakoniti ulazak u našu zemlju, već se upućuju da zahtjev podnesu nadležnoj službi Ministarstva unutrašnjih poslova (Direkcija za azil). Većina njih ne podnese zvanično zahtjev za međunarodnu zaštitu kod nadležnog organa, već našu zemlju nezakonito napuštaju nakon kraćeg boravka”, navode iz MUP-a.

PREKO BOŽAJA ULAZE, KOD METALJKE POKUŠAJU DA IZAĐU

Kada je riječ o rutama, neregularni migranti za ulazak u Crnu Goru najčešće koriste područje zelene granice sa Albanijom, prvenstveno u neposrednoj blizini graničnog prelaza Božaj, a zatim i u neposrednoj blizini zajedničkog graničnog prelaza Sukobin-Murićani.

Iz MUP-a navode da je od 2024. godine zabilježen i nezakonit ulazak migranata iz pravca Kosova, što je registrovano i tokom ove godine.

Sa druge strane, najveći broj pokušaja nezakonitog izlaska iz Crne Gore bilježi se na zelenoj granici sa Bosnom i Hercegovinom, u blizini graničnog prelaza Metaljka. U manjoj mjeri migrant, kako navode iz MUP-a, pokušavaju da napuste zemlju i prema Hrvatskoj, zaobilazeći granični prelaz Debeli Brijeg, kao i prema Srbiji.

KRIJUMČARSKE GRUPE KORISTE DIGITALNE ALATE

Jedan od najvećih izazova za Graničnu policiju predstavlja djelovanje krijumčarskih grupa koje, prema podacima MUP-a, uglavnom nijesu na teritoriji Crne Gore, već se nalaze u državama regiona i šire.

“U odnosu na krijumčarenje migranta glavni izazovi predstavljaju korišćenje digitalnih alata, udaljenost krijumčarskih grupa koje se uglavnom nalaze na teritoriji Grčke, Turske i Albanije te usmjeravaju kretanje migranata preko aplikacija”, navode iz Granične policije.

Dodatni izazov predstavljaju nepristupačni brdsko-planinski tereni koji se koriste za prelazak državne granice, naročito u zimskim uslovima.

Tokom osam mjeseci ove godine zbog nezakonitog prelaska državne granice prekršajno je procesuirano 490 osoba.

U istom periodu službenici Granične policije podnijeli su 13 krivičnih prijava protiv 18 osoba zbog sumnje da su počinili krivično djelo nedozvoljeni prelazak državne granice i krijumčarenje ljudi iz člana 405 Krivičnog zakonika Crne Gore.

Od ukupno 18 osoba, sedam su državljani Crne Gore, četiri Turske, dok su među osumnjičenima i državljani Bangladeša, Avganistana, Libana, Srbije, Kosova, Pakistana i Sudana.

Od 13 krivičnih prijava, osam je podnijeto u Nikšiću, a tri u Podgorici.

Uprkos evidentiranim slučajevima krijumčarenja, iz MUP-a navode da ove godine nijesu registrovani bezbjednosni incidenti u vezi sa migrantskim kretanjima.

“U ovoj godini nije bilo registrovano bezbjednosnih incidenata u smislu nasilja, otmica, korišćenja oružija i sličnog kada je u pitanju kretanje migranata preko teritorije Crne Gore”, saopštili su iz Granične policije.

U PRIHVATNIM CENTRIMA 36 OSOBA, NAJVIŠE DRŽAVLJANA RUSIJE

Dok dio migranata kroz Crnu Goru prolazi u tranzitu, drugi se nalaze u sistemu prihvata i smještaja koji funkcioniše u okviru Direkcije za prihvat stranaca.

Prema podacima koje je MUP dostavio Standardu, trenutno se u smještajnim kapacitetima Direkcije nalazi 36 osoba. U Odsjeku Spuž smješteno je 11, dok se u Odsjeku Božaj nalazi 25 osoba.

U Spužu su smještena dva državljanina Rusije, dva Ukrajine, dva Kazahstana, te po jedan državljanin Turske, Irana, Rumunije, Saudijske Arabije i Šri Lanke.

U Božaju je najviše državljana Rusije – 17. Tu su i po dva državljanina Ukrajine, Turske i Egipta, kao i po jedan državljanin Kazahstana, Njemačke, Irana i Saudijske Arabije.

Iz Direkcije ističu da se broj i struktura osoba koje borave u prihvatnim objektima kontinuirano prate i mijenjaju u zavisnosti od migracionih kretanja i postupanja nadležnih organa.

“Direkcija za prihvat stranaca, u okviru svojih nadležnosti, kontinuirano prati broj i strukturu lica koja su smještena u okviru smještajnih kapaciteta Direkcije, kao i potrebe koje proizilaze iz njihovog boravka. Broj korisnika, njihova struktura i zemlje porijekla promjenljivi su i zavise od migracionih kretanja, postupanja nadležnih organa i drugih okolnosti koje utiču na potrebu za smještajem u objektima za prihvat”, navode iz Direkcije.

Dodaju da se prilikom prijema posebna pažnja posvećuje utvrđivanju individualnih potreba, identifikovanju ranjivih kategorija i obezbjeđivanju odgovarajućih uslova.

“Prilikom prijema stranaca posebna pažnja posvećuje se utvrđivanju njihovih potreba, uključujući identifikovanje ranjivih kategorija, obezbjeđivanje odgovarajućih uslova smještaja, ishrane, zdravstvene zaštite, psihosocijalne podrške i drugih usluga koje se pružaju u okviru sistema prihvata”, saopštili su iz MUP-a.

Kada je riječ o zdravstvenoj i bezbjednosnoj situaciji, iz Direkcije navode da u okviru svojih nadležnosti preduzimaju mjere radi obezbjeđivanja bezbjednog i humanog boravka korisnika, uz saradnju sa Ministarstvom zdravlja, Upravom policije i drugim nadležnim institucijama kada za to postoji potreba.

U SPUŽU 60, NA BOŽAJU 200 NOVIH MJESTA

Kako bi odgovorila na eventualno povećanje broja migranata, iz MUP-a kažu, da Crna Gora planira proširenje postojećih i izgradnju novih prihvatnih kapaciteta.

Prema informacijama Direkcije, u toku su dva značajna infrastrukturna projekta – unapređenje kapaciteta u Spužu i izgradnja novog otvorenog tranzitnog prihvatnog centra na Božaju.

U Spužu je planirano obezbjeđivanje oko 60 mjesta za ranjive kategorije, dok bi novi centar na Božaju trebalo da ima kapacitet do 200 mjesta.

“Realizacijom ovih projekata značajno će se unaprijediti uslovi za prihvat, smještaj i pružanje podrške strancima, kao i mogućnost sistema da odgovori na eventualne promjene u obimu i strukturi migracionih kretanja. Upravo zbog toga ova ulaganja predstavljaju ulaganje u dugoročno unapređenje sistema prihvata i njegovo usklađivanje sa potrebama Crne Gore i evropskim standardima u ovoj oblasti”, navode iz Direkcije.

Dodaju da se paralelno radi na unapređenju uslova boravka u postojećim objektima, uključujući infrastrukturu, higijenske i zdravstvene uslove, bezbjednost i organizaciju rada.

Kao jedan od ključnih izazova izdvajaju potrebu kontinuiranog prilagođavanja kapaciteta promjenama u broju i strukturi korisnika, kao i obezbjeđivanje adekvatnih uslova za različite kategorije lica.

OD POČETKA GODINE 150 ZAHTJEVA ZA MEĐUNARODNU ZAŠTITU

Kada je riječ o međunarodnoj zaštiti, od početka 2026. godine podnijeto je 150 zahtjeva za azil, prema podacima Direkcije za azil.

Iz Direkcije za prihvat stranaca pojašnjavaju da procedure nakon dolaska stranaca u Crnu Goru zavise od okolnosti i pravnog statusa svakog pojedinca.

“Direkcija u okviru svoje nadležnosti postupa u dijelu koji se odnosi na prihvat i smještaj, dok se ostale radnje sprovode pred nadležnim organima u skladu sa zakonom”, dodali su iz MUP-a.