Video
Prema podacima za 2024. godinu, najveća izdvajanja zabilježena su u Poljskoj i Estoniji, koje za narednu godinu planiraju da dosegnu 4,7% i 5% BDP-a.
Među državama koje izdvajaju iznad prosjeka prednjače i ostale baltičke zemlje – Litvanija i Letonija – koje su takođe visoko rangirane u odnosu na ostatak evropskih članica NATO-a.
📈 NATO Allies are stepping up their defence investment to build a stronger, fairer, more capable Alliance to counter the threats we face.
— NATO (@NATO) April 4, 2025
Allied Foreign Ministers discussed how to continue this trend at #ForMin pic.twitter.com/7WJEeTcaeh
Na infografiku, međutim, nema Crne Gore, iako je predsjednik Vlade Milojko Spajić u više navrata izjavio da su izdaci za odbranu u 2024. godini prešli prag od 2%, uz planirano povećanje u 2025. godini.
Tokom sastanka sa generalnim sekretarom NATO-a Markom Ruteom u decembru 2024. godine, Spajić je izjavio: „To nas čini još kredibilnijom i pouzdanijom članicom NATO. Crna Gora nije, dakle, samo deklarativno kredibilan partner NATO, već u 2024. godini prelazimo 2,0 odsto BDP-a za odbranu. Naš doprinos misijama u Letoniji, Bugarskoj i na Kosovu pokazuje da, iako mala, Crna Gora aktivno doprinosi jačanju kolektivne odbrane“.
Ova izjava objavljena je i na zvaničnom sajtu Vlade Crne Gore. Uprkos tome, Crna Gora nije prikazana među državama koje su u 2024. godini premašile prag izdvajanja od 2% BDP-a.
U Zakonu o budžetu za 2025. godinu, međutim, nema informacija o povećanju sredstava za odbranu. Da bi bio ostvaren cilj da se za odbranu izdvaja 2,3% BDP-a, Crnoj Gori bi bilo potrebno više od 20 miliona dodatnih sredstava.
Redakcija Antene M se 17. marta 2025. obratila Ministarstvu finansija pitanjem sa koje budžetske pozicije će ta sredstva biti izdvojena, ali odgovor ni do danas nije stigao.
Prema podacima NATO-a, evropske članice Alijanse u 2024. godini u prosjeku izdvajaju 2,2% BDP-a za odbranu.
NATO definiše izdvajanja za odbranu kao plaćanja nacionalnih vlada namijenjena potrebama oružanih snaga. Međutim, veliki dio tih sredstava odlazi na oblasti koje ne doprinose direktno konvencionalnim ili hibridnim sposobnostima za odvraćanje ili borbene kapacitete. To uključuje nuklearne sisteme odvraćanja u zemljama poput Francuske i Velike Britanije, penzije za penzionisano vojno osoblje, donirani materijal (poput pomoći Ukrajini) i programe angažovanja sa zajednicom.
Preporučeno
Nakon uklanjanja tih stavki, stvarna izdvajanja za konvencionalnu odbranu obično iznose oko 80% ukupnog budžeta za odbranu.
