” Ko potpiše i prihvati tzv. „temeljni ugovor“, sa ovakvom sadržinom, kakva je data u radnoj verziji istog, ako bi ona bila konačna, a nadamo se da neće, u ime Crne Gore, prema našoj analizi, stavu i ocjeni- počinio bi biće teškog krivičnog djela- veleizdaje Crne Gore i za to bi morao snositi odgovornost -onaj ili oni koji bi to učinili”, ocjenjuju iz Dukljanske akademije nauka i umjetnosti.
Evidentno je, smatraju, da se njime SPC “koja je na bajonetima, dakle, nasilno uvedena u Crnu Goru 1920”, želi postaviti i legalizovati kao država u državi, čak i iznad države Crne Gore.
” Podvlačimo, SPC, odnosno, Crkva Srbije u Crnoj Gori nema viševjekovni istorijski i pravni kontinuitet i subjektivitet u Crnoj Gori, kako joj se to „priznaje“ u nacrtu navedenog ugovora, već je ona nasilno nametnuta u Crnoj Gori, nakon okupacije i nasilne aneksije Crne Gore 1918. godine i bespravnog ukidanja autokefalne Crnogorske pravoslavne crkve, u procesu koji je trajao od kraja 1918. do 1922. godine. Ako analiziramo formu i sadržinu nacrta ovog tzv. ugovora zaključićemo, jasno, da ovo nije ni ugovor, jer ne zadovoljava standardnu formu i sadržinu koji svaki ugovor ne samo treba već mora da ima”, smatraju u DANU.
Smatraju da ova radna verzija dokumenta nije čak ni ugocor, već samo prihvatanje diktata Crkve Srbije i “kapitulansko pristajanje na esencijalno jednostrani akt”,
Za DANU bi ovo, ako bi se prihvatilo, “bio pakt sa okupatorom”, odnosno, pokušaj i čin legalizacije, odnosno, lažiranja i otimanja istorije Crne Gore i crnogorske državne, nacionalne, kulturne i istorijske baštine, koja nije samo sakralnog karaktera.
” Nego mnogo više i značajnije: tiče se identiteta crnogorskog naroda i opstanka građanske Crne Gore”, ističu iz DANU.
Ističu da se u dokumentu može vidjeti da je SPC ta koja „ima pravo,…ima prava“, a Crna Gora samo preuzima obaveze prema njoj, što je, ocjenjuju u DANU, suludo, ako bi ove norme nacrta ugovora opstale.
” Država Crna Gora je, prema slovu nacrta ovog ugovora, eklatantno dovedena u podređeni položaj, potpuno neravnopravni status u odnosu na Crkvu Srbije (SPC). Prema ovoj, još uvijek aktuelnoj i radnoj, verziji ugovora, država Crna Gora nema nikakva prava sem obaveza prema SPC, a SPC ima ekskluzivna prava bez obaveza prema državi Crnoj Gori. Svaki ugovor, pa i ovaj posebito, mora definisati međusobna, uzajamna prava i obaveze. Po ovome što je ponuđeno, sasvim jasno slijedi da Crkva Srbije (SPC) ima samo prava, ali bez obaveza prema državi Crnoj Gori, a Država Crna Gora samo obaveze, ali bez ikakvih prava. Zaista, nemoralno, antiustavno, antizakonito, antistorijski i antipravno”, smatraju u Dukljanskoj akademiji nauka i umjetnosti.
DANU smatra da ovaj i ovakav ugovor ne treba i ne smije se zaključiti i potpisati, jer je on antiustavan i nezakonit i on bi predstavljao, ako se to dogodi, akt kapitulacije države Crne Gore pred Crkvom Srbije (SPC) i akt priznavanja okupacije crnogorskog sakralnog kulturno-istorijskog nasljeđa, odnosno, manastira i crkava i druge nepokretne i pokretne imovine, “kojima decenijama bespravno gospodari SPC, iako nema pravo svojine nad njima, već oni pripadaju Crnoj Gori i crnogorskom narodu, a ne beogradskoj Patrijaršiji i njenim filijalama u Crnoj Gori”.
Ističu da se sa SPC i njenim eparhijama u Crnoj Gori može zaključiti, potpisati običan ugovor i to ugovor o pitanjima od zajedničkog interesa između Vlade CG i SPC u CG, ali ne nikako i nikada tzv. temeljni ugovor, jer Crkva Srbije ili SPC, jer, dodaju, ona nije država niti subjekt međunarodnog prava, poput Sv. Stolice (države-crkve Vatikan).
” Sa SPC u CG moguće je zaljučiti i potpisati ugovor, ako je slične sadržine kao što su potpisani ugovori sa Islamskom vjerskom zajednicom i Jevrejskom zajednicom, a takav ugovor potrebno je zaključiti i sa Crnogorskom pravoslavnom crkvom.
Preporučeno
Ali sa crkvom Srbije, odnosno, SPC se ne može i ne bi smio zaključiti ugovor ovakve sadržine kakva je u njegovom nacrtu, jer bi to bila omča oko vrata Crnoj Gori ili Damoklov mač koji prijeti njenoj nezavisnosti i suverenosti.Očekujemo da se odbaci kao neprihvatljiva ovakva vrsta i sadržina ponuđenog ugovora između Vlade Crne Gore i Crkve Srbije, odnosno, Srpske pravoslavne crkve, koja je nastala 1920., u Kraljevini SHS, dekretom regenta Aleksandra Karađorđevića, nakon što su prethodno ukinute autokefalne crkve: Crnogorska pravoslavna crkva, Karlovačka mitropolija i Bukovinsko-Dalmatinska mitropolija”, zaključuje se u reagovanju DANU.
Video