Za to je, između ostalog, važna snažna i aktivna diplomatija. I tu dolazimo do problema. Uprkos tome što je u prethodnom periodu diplomatska mreža znatno popunjena, praznina je ostala u jednoj od ključnih država EU i imenovanje ambasadora u Njemačkoj još uvijek je na čekanju. Iz Ministarstva vanjskih poslova nisu mogli da preciziraju kada će ovo pitanje biti riješeno, te se pravdaju složenim procedurama.
Uloga ambasadora da otvara vrata, održava kontakte sa donosiocima odluka, utiče na percepciju države i artikuliše njene interese na pravim adresama, u slučaju Crne Gore ne postoji u državi koja je jedan od ključnih političkih, ekonomskih i strateških aktera unutar EU. U trenutku kada se odlučuje o daljem tempu proširenja, kada se procjenjuje kredibilitet kandidata i kada se formira politička volja unutar Unije, izostanak punopravnog diplomatskog predstavnika u Berlinu mogao bi da pošalje pogrešnu poruku.
Da je Njemačka od posebnog strateškog značaja kada je riječ o procesima unutar EU, naglašavaju i u Ministarstvu vanjskih poslova.
“Tokom prethodnog perioda učinjen je značajan iskorak u jačanju diplomatsko-konzularne mreže Crne Gore, te je imenovano 15 ambasadora i dva generalna konzula, što potvrđuje jasnu opredijeljenost za njeno profesionalno i kadrovsko osnaživanje. Ipak, određeni broj pozicija i dalje je upražnjen, uključujući i Njemačku kao jednu od država od posebnog političkog i strateškog značaja. Međutim, proces imenovanja ambasadora je složen i podrazumijeva koordinaciju više institucija – Ministarstva vanjskih poslova, Vlade, Skupštine i predsjednika države – uz striktno poštovanje međunarodnih procedura i protokola zemlje prijema. Upravo zato poseban akcenat stavljamo na kvalitet i integritet kandidata, imajući u vidu odgovornost koju ambasadorska funkcija nosi”, kazali su za “Dan” iz resora Ervina Ibrahimovića.
Ipak, ne priciziraju kada bi moglo da se očekuje imenovanje diplomatskog predstavnika u Njermačkoj, već samo navode da će to pitanje biti “finalizovano u narednom periodu”.
“Time će se dodatno obezbijediti popunjenost diplomatsko-konzularne mreže, što je od ključnog značaja za uspješno vođenje završne faze pristupnog procesa i dalju afirmaciju Crne Gore na međunarodnoj sceni”, navode iz MVP-a.
Posebno je važno naglasiti da ambasada Crne Gore u Berlinu funkcioniše bez imenovanog ambasadora još od 2018. godine, što daje posebnu dimenziju. Od tada je ambasadu vodilo više otpravnika poslova,a tu funkciju trenutno obavlja Dijana Ralević.
Više se puta isticalo da proces pristupanja nije samo pitanje ispunjavanja formalnih uslova već da podrazumijeva kontinuirano lobiranje, izgradnju povjerenja, te predstavljanje države kao stabilnog i pouzdanog partnera. Njemačka, kao jedan od glavnih nosilaca evropske politike proširenja, ima posebnu težinu u tom procesu, pa je prisustvo ambasadora u toj zemlji više od protokolarnog pitanja.
Njemačka insistira na strogim kriterijumima
Da se Crna Gora u Berlinu posmatra kao najnapredniji kandidat i potencijalni primjer uspješnog proširenja, kao i da je Njemačka u posljednje vrijeme politički angažovanija po pitanju proširenja, ocijenjeno je u izvještaju Njemačkog vijeća za spoljne poslove. Naglašava se, ipak, da ta država ostaje čvrsto pri tome da članstvo u EU mora ostati uslovljeno strogim kriterijumima.
“U Berlinu se sve više prihvata ideja da proširenje ima geopolitički značaj, posebno u kontekstu rata u Ukrajini i potrebe da EU ojača svoju stratešku poziciju. Ipak, njemački pristup ostaje uslovljen strogim kriterijumima, prije svega u oblasti vladavine prava, borbe protiv korupcije i funkcionisanja institucija. Razlike u stavovima političkih aktera dovode do toga da Berlin podržava proširenje, ali uz oprez i insistiranje na postepenom i kontrolisanom procesu. Njemačka tako nastoji da pomiri dvije stvari: geopolitičku potrebu za proširenjem EU i očuvanje strogih standarda koji su osnova evropskog projekta”, navodi se u izvještaju.
Video