Dolaskom Borisa Bata Milića na čelo Agencije, nakon što je odlazeći premijer Dritan Abazović smijenio Kenteru 7. oktobra, ova služba ponovo radi po agendi koju je uspostavio njen bivši direktor, proruski i prosrpski kadar Dejan Vukšić.

POTRAGA ZA ,,KRIVCIMA“
Prema informacijama Pobjede, Abazovićev nalog novom vrhu ANB-a bio je da se do detalja provjere postupci i odluke ljudi bliskih bivšem vršiocu dužnosti direktora i da im se, po svaku cijenu, ,,pronađu“ nelegalna postupanja tokom kratkotrajnog mandata Kentere.

U medijima su funkcioneri Ure, Abazović i Filip Adžić danima targetirali Draga Spičanovića, navodeći – bez zazora i validnih podataka – da je ,,na osnovu operativnih saznanja“ povezan sa švercom cigareta u Luci Bar. No, nakon dvadesetodnevne intenzivne kampanje, sve se završilo bez ikakvih ozbiljnih rezultata: Spičanović je i dalje u operativnoj službi, po rasporedu sada u Baru!

Kad se nijesu mogle pronaći ,,krupne zvjerke“, ekipa iz vrha ANB-a se okrenula nekim Kenterinim saradnicima koji nijesu bili na visokim funkcijama u ANB-u, pokušavajući da ih prisile – pod prijetnjom teških sankcija, pa čak i krivičnog gonjenja – da otkriju neke nepodopštine ,,kojim su svjedočili“.

I taj je napor, međutim, bio uzaludan, pa su ,,nepodobni“ službenici koji su ostali lojalni Kenteri kažnjeni – umanjenjem plate za nekih desetak, dvadeset procenata?!

A akcija kriminalizacije građanskih aktivista i nezavisnih novinara, pokušaji da se oni predstave kao radikalni elementi opasni po državnu bezbjednost, nastavljena je nesmanjenom žestinom, kao za mandata Vukšića.

NASILNI EKSTREMIZAM
– Namjera im je da „dokažu“ da iza sve intenzivnijih aktivnosti koje organizuju patriotske snage na planu zaštite nacionalnih interesa Crne Gore stoje strukture bliske nekadašnjem režimu i kriminalnim krugovima, te da njihovo djelovanje predstavlja glavni bezbjednosni rizik za Crnu Goru, veći i od ruskog i srpskog malignog uticaja – upozoravaju naši izvori.

Objašnjavaju da ni Milićevi saradnici, kao ni Vukšićeva ekipa, nijesu smjeli da „krenu đonom“ i uspostave zvanično liniju rada „crnogorski ekstremizam“, pa se njom bave kroz praćenje „nasilnog ekstremizma“.

– Svjesni su da bi otvaranje takve linije rada naišlo na protivljenje značajnog dijela operativaca, budući da aktivnosti subjekata koji su angažovani na zaštiti nacionalnih interesa nemaju nijedno obilježje koje sadrži definicija ekstremističkog ponašanja. Zato je novi menadžment prihvatio rješenje koje je ustanovio Dejan Vukšić i njegovi saradnici da se navedeno djelovanje tretira kroz liniju rada „nasilni ekstremizam“ – ističu naši sagovornici.

Predmet interesovanja linije rada „nasilni ekstremizam“, kako kažu, inače se odnosi na aktivnosti pojedinaca i grupa koje imaju ekstremistički karakter, ali nemaju nacionalni ili vjerski predznak – poput navijačkih grupa, rasističkih, profašističkih i sličnih organizacija.

– Tako su, umjesto „skinhedsa“, nasilni ekstremisti iz vizure ANB postale „Bogougodnice“, Aleksandar Saša Zeković i njima slični aktivisti i aktivistkinje koji se bore za zaštitu crnogorske državnosti – kažu naši izvori iz Agencije.

RUKOVODI MARTINOVIĆ
Na čelu „linije rada“ koja se bavi „crnogorskim ekstremizmom“, prema informacijama Pobjede, je Mihailo Mićko Martinović.

– On je, na nagovor Borisa Milića, bio jedan od prvih preletača nakon poraza DPS-a u avgustu 2020. godine. Milić je tada ubijedio Martinovića i nekoliko njegovih kolega da Zdravku Krivokapiću prezentuju navodne dokaze o zloupotrebama dotadašnjeg menadžmenta koji su, iako netačni, bili veoma profitabilni zbog specifičnosti posla koji su Martinović i njegovi drugovi radili – tvrde izvori Pobjede iz Agencije.

Po dolasku Vukšića na čelo ove službe, Martinović je, kažu oni, sve što je već prezentovao Krivokapiću dostavio i u formi službene zabilješke, na osnovu koje je pokrenuta afera u ANB o navodnom nelegalnom tajnom praćenju koje je sprovodio bivši menadžment.

Operativci ANB s kojima je Pobjeda razgovarala dodaju kako su poslije prvih znakova slabosti tadašnje vlasti, Milić i Martinović ponovo „prelećeli“ iz krila Zdravka Krivokapića i Dejana Vukšića u tabor Dritana Abazovića.

– Nakon izbora na mjesto direktora ANB, Milić je procijenio da bi upravo Martinović bio dostojan nasljednik Bobana Stanovića, kome je uloga utemeljivača „crnogorskog ekstremizma“ u Agenciji bila preporuka za mjesto šefa Milićevog kabineta – dodaju naši sagovornici.

Tvrde i kako je Martinović važio za „velikog Crnogorca“ i da nikada prije nije bio na nekoj važnijoj poziciji u Agenciji.

– Izgleda nevjerovatno da Agencija za nacionalnu bezbjednost negira postojanje srpskog ekstremizma, koji je decenijama jedan od ključnih bezbjednosnih izazova Crne Gore, ali i čitavog regiona. Ne samo zbog rizika koje nosi ekstremističko djelovanje, srpski ekstremizam je od regionalnih bezbjednosnih službi, ali i međunarodnih partnera, prepoznat kao izuzetno značajan mehanizam ruskog malignog djelovanja na Balkanu, a nosioci srpskog ekstremizma glavni proksiji ruskih obavještajnih službi. Uprkos veoma spornim kompetencijama novog menadžmenta, čiji je značajan dio prvi put dobio iole značajnija zaduženja u Agenciji, malo je vjerovatno da je ovakav previd napravljen slučajno – uvjereni su naši sagovornici iz ANB.

ABAZOVIĆ U MREŽI
Kada je u maju konstituisao svoju vladu, Dritan Abazović morao je izaći u susret zapadnim partnerima i na poziciju direktora Agencije postaviti čovjeka kojem oni vjeruju da nije ruski saradnik i izbor je pao na Sava Kenteru.

No, kako bi zadržao kontrolu nad tajnim podacima, Abazović je za generalnog inspektora u ovoj instituciji, kojeg imenuje Vlada, krajem jula, postavio bliskog prijatelja Artana Kurtija.

Oglušio se o bezbjednosne procjene da on ni u kom slučaju ne može da bude angažovan u Agenciji, ne samo zbog toga što je dva puta pravosnažno osuđivan za pokušaje ubistva, već i zbog veza koje ima sa kriminalnim strukturama.

Kurti, iako ga je lično Abazović instalirao u ANB, nije mogao da pristupi tajnim podacima, jer nije imao dozvolu. Kada je 7. oktobra stigla i formalna bezbjednosna provjera koja je bila negativna, što je značilo da Kurti neće dobiti dozvolu za pristup tajnim podacima, Abazović je istog dana, na hitnoj elektronskoj sjednici Vlade, smijenio Kenteru.

Za novog vršioca dužnosti direktora sjutradan je imenovao Borisa Milića.

Od tog trenutka, kako smo već pisali, Kurti je suštinski prvi čovjek Agencije.

Početkom ove godine Pobjeda je objavila informaciju da je Kurti čovjek Abazovića, preko kojeg mu operativci ANB dostavljaju tajne podatke za koje je zainteresovan. A glavni Kurtijev saradnik bio je, još za mandata Vukšića, upravo Milić.

KAKO PONIŠTITI AKCIJE BIVŠEG MENADŽMENTA
Smjenom Kentere, 7. oktobra, Abazović je zaustavio dvije značajne međunarodne istrage – razbijanje mreže ruske špijunske agenture u Crnoj Gori i raskrinkavanje državnog šverca duvana.

Obje istrage vodile su do ljudi iz Ure ili bliskih Uri, ali i do niza osoba koje su već duže u Crnoj Gori, ali su – prema podacima partnerskih obavještajnih službi – na usluzi interesima Vučićevog Beograda, odnosno Putinove Moskve.

Nakon smjene na vrhu, djeluje da od priče o otkrivanju rusko-srpske agenturne mreže u Crnoj Gori – nema ništa. Od hapšenja dugogodišnjeg službenika Ministarstva vanjskih poslova Radomira Sekulovića, osumnjičenog da je u dužem periodu radio za rusku obavještajnu službu i da je bio šef grupe koja je slala povjerljive podatke Moskvi – nije bilo novih akcija.

Naprotiv: pod komandnom palicom Dritana Abazovića i njegovog ličnog prijatelja Artana Kurtija, sada se preispituje i osnovanost odluke Kentere da za 28 osoba bude uskraćen boravak i ulazak u Crnu Goru.

Među njima su i neki ljudi bliski vlasti u Beogradu i odani Aleksandru Vučiću, poput bivšeg ambasadora Republike Srbije Vladimira Božovića ili predsjednika Upravnog odbora Adria-Jadran medijske kuće Bratislava Stoiljkovića.

Akcija da se ospori zabrana ulaska u Crnu Goru je intenzivirana nakon sjednice Vijeća za nacionalnu bezbjednost (VNB) 26. oktobra kada je Abazović najavio da će ,,tražiti dodatna pojašnjenja od Agencije za nacionalnu bezbjednost o mjerama koje je donijela protiv 28 osoba, a kojima je 30. septembra zabranjen ulazak u Crnu Goru“.

Nije slučajnost što se samo 14 dana od smjene Kentere pokušava omogućiti nesmetani boravak osobama koje su, na osnovu obavještajnih podataka, označene da su „nosioci malignog uticaja za interese stranih službi“.

To je dio šire akcije, riječ je o planu da novo rukovodstvo vrati Agenciju za nacionalnu bezbjednost na pozicije od ranije, dok je bila klerikalna Vlada Zdravka Krivokapića. Pobjeda je pisala serijal istraživačkih tekstova u kojima se dokazivalo da je ANB, za mandata Dejana Vukšića, čovjeka bliskog Crkvi Srbije, potpuno premrežena saradnicima srpske i ruske službe.

Sada su mnogi od njih, voljom Dritana Abazovića, vraćeni na pozicije u Agenciji nakon što je smijenio Kenteru. I sigurno je: nastaviće se lov na ,,crnogorske ekstremiste“, uz podršku naklonjenih medija iz Crne Gore i inostranstva, koristiće se razne platforme, poput mreže BIRN-a. Biće to borba protiv građanskih aktivistkinja i aktivista, istraživačkih novinarki i novinara i, uopšte, svih onih koji se zalažu za građansku državu i pružaju otpor potčinjavanju Crne Gore.

Novinari saradnici
Izvori Pobjede iz Agencije za nacionalnu bezbjednost kažu da se „informacije i dezinformacije (koje su mnogo češće), koje idu u prilog tezi o opasnosti od crnogorskog ekstremizma i njegovim vezama sa političkim i kriminalnim strukturama, plasiraju posredstvom novinara koji su im lojalni, kao i preko međunarodnih kontakata koje imaju Milićevi saradnici“.

– U ovim aktivnostima ključnu ulogu ima Artan Kurti, koji je faktički direktor ANB. On ima veoma frekventne kontakte sa pojedinim novinarima, uključujući i saradnike BIRN-a u Crnoj Gori – rekli su naši izvori.