PEROVIĆ: Pljevlja su pokazatelj unutrašnjih odnosa i borbe za politički uticaj

On je komentarisao nedavne događaje u Pljevljima, gdje je stranka Andrije Mandića počela pripreme za izbore sa Milanom Mijom Lekićem u prvom planu, koji je na čelo lokalnog odbora stranke stigao sredinom prošle godine. Šef poslaničkog kluba NSD-a Dejan Đurović je na događaju u Rađevićima kod Pljevalja predstavio šefa pljevaljske stranačke filijale kao budućeg nosioca liste, dok je predsjednik Izvršnog odbora Jovan Jole Vučurović pozvao na „okupljanje oko Lekića“.

No, pažnju javnosti privukla je činjenica da u izvještajima sa tribine ni na jedan način nije pomenut aktuelni predsjednik Pljevalja Dario Vraneš, koji je na čelo opštine stigao kao kadar NSD-a. Naime, prema saznanjima našeg lista, on je istovremeno započeo vlastitu kampanju iz drugog pljevaljskog sela, Odžaci.

Ovakvi događaji, prema riječima izvršnog direktora Alfa centra Miloša Perovića, ne mogu se tumačiti kao potpuno distanciranje od Vraneša, nekadašnje velike uzdanice Mandićeve stranke.

“Mislim da je prerano govoriti o sistematskom odricanju NSD-a od radikalnijih funkcionera, ali je očigledno da se unutar te partije mijenja odnos između ideologije, političke discipline i pragmatičnog upravljanja”, rekao je on u izjavi za Pobjedu.

Kako je ukazao, legitimno je da unutar svake političke partije postoje različite preferencije, stavovi i političke procjene. Tako nešto smatra „prirodnim i poželjnim u demokratskom društvu“, ali podsjeća da „postoje i lični, pa i prijateljski odnosi, koji mogu uticati na političke procese“.

“U slučaju NSD-a, čini mi se da je danas posebno važno pitanje kako se različiti stavovi unutar partije usklađuju sa njenom novom političkom pozicijom. Mandić više nije samo lider opozicionog političkog pokreta, već jedan od ključnih ljudi vlasti, sa značajnim institucionalnim uticajem. Takva pozicija podrazumijeva i drugačiju političku odgovornost. Zato slučaj Vraneša ne bih posmatrao isključivo kroz ideološku prizmu. Pljevlja su, prije svega, pokazatelj unutrašnjih odnosa i borbe za politički uticaj. Podrška koju Lekić dobija od visokih partijskih funkcionera, može ukazivati na želju centrale da jasnije definiše političku kontrolu nad lokalnom organizacijom”, smatra Perović.

Ipak, dodaje da bi i unutar stranke kao što je NSD trebalo da postoji nešto što je „iznad svih personalnih, ideoloških i unutrašnjih razlika i programsko opredjeljenje partije“.

“U ovom trenutku to bi, makar deklarativno, trebalo da bude nesmetan evropski put Crne Gore. No, pitanje je da li je NSD spremna da svoje unutrašnje razlike podredi političkim ciljevima koje je javno prihvatila. Ako je evropska integracija zaista prioritet, onda ona mora biti važnija od pojedinačnih ambicija, ličnih odnosa i političkih nadmetanja unutar partije”, zaključuje Perović u izjavi za naš list.

VRH STRANKE UZ LEKIĆA

Nedavne poruke sa skupa u Rađevićima dodatno su otvorile pitanje Vranešovog političkog statusa u NSD-u. Đurović je izjavio da je cilj partije da i u narednom mandatu predvodi vlast u Pljevljima, ali je tu ambiciju izričito povezao sa Lekićem, a ne sa aktuelnim predsjednikom opštine, Vranešom.

“Naš cilj je da sljedeće četiri godine vlast u Pljevljima nosi NSD i Mijo Lekić kao budući nosilac liste”, kazao je Đurović.

Sličnu poruku uputio je i Vučurović, koji je članstvo pozvao da se okupi oko Lekića. Uvjerenje da stranka može ostvariti istorijski izborni rezultat povezao je sa podrškom Mandića, čime je dodatno naglašeno da predsjednik pljevaljskog odbora uživa povjerenje partijskog vrha.

Izostanak Vranešovog imena posebno je upadljiv jer se radi o funkcioneru koji je upravo kao predstavnik NSD-a preuzeo upravljanje Pljevljima. I dok je na tribini istican učinak lokalne vlasti, funkcioner koji je predvodi nije predstavljen kao dio budućeg izbornog plana. Takav pristup otvara pitanje da li vrh stranke želi da zadrži rezultate sadašnje uprave kao politički kapital, ali da u naredni izborni ciklus uđe sa drugačijim rukovodstvom.

RANIJE NESUGLASICE

Odnosi Vraneša i Lekića nijesu sporni od skora. Razilaženja unutar NSD-a i ranije su se odražavala na funkcionisanje lokalnog parlamenta, odnose unutar vladajuće većine i pitanja političkog uticaja nad opštinskim institucijama. Zbog toga odvojeni politički nastupi u Rađevićima i Odžacima djeluju kao nastavak već postojećeg sukoba, sada prenesenog na teren izborne kampanje.

Dvojica funkcionera imaju različite izvore političke snage. Lekić kao predsjednik opštinskog odbora raspolaže stranačkom organizacijom i podrškom istaknutih funkcionera iz centrale. Vraneš, s druge strane, vodi opštinu, ima javnu prepoznatljivost i mogućnost da pred biračima govori o rezultatima svog mandata. Upravo taj odnos između stranačke hijerarhije i lokalne funkcije predstavlja jedno od ključnih pitanja za NSD u Pljevljima.

U smirivanje ranijih nesuglasica uključivao se i Mandić. Ipak, javno pozivanje na njegovu podršku Lekiću pokazuje da pokušaji usaglašavanja nijesu uklonili pitanje ko će imati odlučujuću riječ u lokalnoj organizaciji.

RAZLIČITE PORUKE ISTE PARTIJE?

Pitanje Vranešove pozicije ima i širi politički kontekst. Njegovi javni nastupi i odluke lokalne vlasti više puta su otvarali teme oko kojih NSD, kao učesnica državne vlasti, mora da usklađuje ideološke poruke sa institucionalnom odgovornošću.

Jedan od primjera je inicijativa za lokalno „otpriznavanje“ Kosova, koju je podržala vladajuća većina u Pljevljima. U Nikšiću, gdje lokalnu vlast takođe predvodi kadar NSD-a, Marko Kovačević, slična inicijativa nije prihvaćena, uz obrazloženje da pitanja međunarodnog priznanja nijesu u nadležnosti opština. Različit odnos prema istom pitanju ukazuje na prostor koji lokalni funkcioneri imaju za samostalne političke poteze, ali i na moguće granice takve autonomije.

Vraneš je pažnju privlačio i odnosom prema obilježavanju Podgoričke skupštine i nasilne aneksije Crne Gore 1918. godine, kao i o Danu opštine Pljevlja. Ti nastupi dodatno su oblikovali njegov politički profil, ali nema potvrde da su upravo oni razlog za podršku koju partijski vrh sada pruža Lekiću. Zbog toga bi bilo preuranjeno razilaženje predstavljati isključivo kao ideološki obračun.

ČEKA SE ODLUKA O LISTI

Pred NSD-om je zato nekoliko povezanih pitanja: hoće li Lekić zaista predvoditi izbornu listu, kakvo će mjesto biti ponuđeno Vranešu i može li lokalna organizacija sačuvati jedinstvo uprkos javno vidljivim razlikama. Odgovor će pokazati i koliko je Mandić spreman da autoritet centrale upotrijebi za uspostavljanje čvršće kontrole nad pljevaljskim odborom.

Ukoliko Lekić bude zvanično potvrđen za nosioca liste, to će predstavljati jasan signal o raspodjeli političkog uticaja unutar partije. Ipak, tek način na koji NSD bude uredila odnos sa Vranešom u ovom periodu pokazaće da li je riječ o uobičajenoj promjeni kandidata ili o dubljem razlazu sa predsjednikom opštine kojeg je sama dovela na vlast.

Za sada je izvjesno samo da se partijski vrh javno okupio oko Lekića, dok Vraneš gradi zaseban politički nastup. Da li će te dvije linije biti usaglašene ili će prerasti u otvoreno nadmetanje, ostaje jedno od najvažnijih pitanja uoči lokalnih izbora u Pljevljima.