Video
“Crna Gora ostaje najnaprednija zemlja kandidat za članstvo u Evropskoj uniji. Tokom protekle godine ostvaren je opipljiv napredak. Privremeno su zatvorena dodatna pregovaračka poglavlja, čime je ukupan broj zatvorenih poglavlja povećan na 13. Zemlja je sebi postavila ambiciozan cilj da pregovore o pristupanju zaključi do kraja 2026. godine. Ovaj izvještaj prepoznaje taj napredak. Istovremeno, jasno naglašava da se odlučujuća faza procesa tek nalazi pred nama”, kazao je Šarec, prenio je RTCG.
Za početak, kada je riječ o vanjskoj i bezbjednosnoj politici, Crna Gora ostaje u potpunosti usklađena sa zajedničkom vanjskom i bezbjednosnom politikom Evropske unije, uključujući restriktivne mjere.
To potvrđuje njenu stratešku orijentaciju i geopolitičku pouzdanost. U vremenu pojačanog spoljnog miješanja, hibridnih prijetnji i kampanja dezinformacija, takvo usklađivanje šalje važnu poruku stabilnosti.
Međutim, suština procesa pristupanja i dalje ostaje vladavina prava. Poglavlja 23 i 24 — pravosuđe i osnovna prava, pravda, sloboda i bezbjednost — i dalje predstavljaju ključne pokazatelje napretka. Izvještaj poziva na dalje jačanje nezavisnosti i efikasnosti pravosuđa, brže i transparentnije imenovanje u pravosudnom i tužilačkom sistemu, kao i na održive rezultate u borbi protiv visoke korupcije i organizovanog kriminala. Takođe se naglašava potreba za smanjenjem zaostalih sudskih predmeta i potpunim usklađivanjem vizne politike sa politikom Evropske unije.
U oblasti demokratije, izvještaj pozdravlja izmjene izbornog okvira, unapređenje nadzora nad finansiranjem kampanja i bolju zastupljenost žena. Istovremeno, naglašava potrebu za konstruktivnim političkim dijalogom i stabilnošću, jer se reforme ne mogu efikasno sprovoditi bez saradnje između vlade i parlamenta.
Sloboda medija ostaje temeljna vrijednost. Osuđuju se svi oblici napada na novinare i naglašava važnost nezavisnih regulatornih tijela i pluralističkog medijskog prostora. Civilno društvo mora biti uključeno u kreiranje politika ne kao formalnost, već kao istinski partner.
U socijalnoj sferi, izvještaj konstatuje kontinuiranu diskriminaciju prema ranjivim grupama i prisustvo rodno zasnovanog nasilja. Evropski put podrazumijeva i puno poštovanje osnovnih prava svih građana.
Kada je riječ o ekonomiji, izvještaj pozdravlja učešće Crne Gore u Planu rasta EU za Zapadni Balkan i napredak u korišćenju sredstava Evropske unije. Podstiče se nastavak fiskalne odgovornosti, jačanje administrativnih kapaciteta i odlučna borba protiv korupcije u javnim nabavkama.
Posebna pažnja posvećena je životnoj sredini i energetici. Poglavlje 27 ostaje jedno od najzahtjevnijih. Potrebni su konkretni koraci za poboljšanje kvaliteta vazduha, upravljanja otpadom, zaštite prirode i sprovođenja klimatskih politika. Ekološki standardi nijesu tehnički detalji — oni su dio evropskog identiteta i direktno su povezani sa kvalitetom života.
Istraživanja javnog mnjenja pokazuju da skoro 70 odsto građana Crne Gore podržava članstvo u Evropskoj uniji. To je značajna poruka. Evropska perspektiva ostaje čvrsto ukorijenjena u društvu.
Naš zadatak, kao Evropskog parlamenta, jeste da ostanemo dosljedni, pravični i jasni. Ovaj izvještaj je uravnotežen — prepoznaje dostignuća, jasno identifikuje izazove i podstiče dalje reforme. Crna Gora je ostvarila značajan napredak, ali konačni uspjeh zavisiće od održivih rezultata u oblasti vladavine prava, političke stabilnosti i sposobnosti da se strateški cilj članstva stavi iznad svakodnevne politike. Ako se takva zrelost očuva, cilj da se pregovori zaključe do kraja 2026. godine je ostvariv.
U dokumentu se naglašava potreba za političkom stabilnošću i konstruktivnom međupartijskom saradnjom u tom pogledu i podsjeća da istinski napredak zavisi od djelotvorne primjene usvojenih reformi i trajnih rezultata u oblasti vladavine prava.
“Evropski parlament ostaje duboko zabrinut zbog zlonamjernog stranog miješanja, destabilizujućih aktivnosti, hibridnih prijetnji i kampanja dezinformisanja koje sprovode akteri iz trećih zemalja u Crnoj Gori”, navodi se u nacrtu.
Šarec je nacrt izvještaja predstavio u Odboru za vanjske poslove (AFET) Evropskog parlamenta.
Preporučeno
Glasanje u odboru predviđeno je za maj, a zatim na plenarnoj sjednici u Strazburu u junu.
