Video
“Hormuški moreuz ne može biti ponovo otvoren sve dok se nastavljaju prijetnje i zapaljiva retorika američkih zvaničnika, kao i njihovo miješanje u pomorski saobraćaj u regionu”, navodi se u saopštenju Revolucionarne garde.
Iran tvrdi da ima potpunu kontrolu nad ulazima i izlazima iz moreuza, jednog od najvažnijih svjetskih pomorskih pravaca za transport nafte i prirodnog gasa. Američka vojska osporava te tvrdnje i navodi da komercijalni brodovi i dalje prolaze kroz moreuz uz njenu zaštitu.
Iran: Dva tankera pokušala da prođu
Revolucionarna garda tvrdi da su dva naftna tankera tokom noći, uz podršku američkih vojnih aviona, pokušala da prođu rutom na južnoj strani Hormuškog moreuza, koju Iran smatra nebezbjednom.
Prema navodima iranske strane, oba broda ubrzo su promijenila kurs nakon što je na jednom od njih izbio veliki požar.
Za sada nije saopšten uzrok požara, niti postoje nezavisne potvrde iranskih tvrdnji o tom događaju.
“Hormuški moreuz dio je naše teritorije i mornarica Revolucionarne garde čvrsto ga kontroliše. Nećemo dozvoliti da se bilo koja sila, koja dolazi sa udaljenosti od više hiljada kilometara, miješa u naše poslove”, poručila je Revolucionarna garda.
Iran je i prethodnih dana izvještavao da je zaustavljao ili napadao tankere koji su pokušavali da prođu kroz moreuz bez njegovog odobrenja. Revolucionarna garda juče je saopštila da je zaustavila tri naftna tankera.
Sjedinjene Američke Države izvele nove napade
Saopštenje Revolucionarne garde uslijedilo je nakon što je američka vojska pokrenula novi talas vazdušnih udara na ciljeve u Iranu.
Američka Centralna komanda (CENTCOM) saopštila je da je gađala desetine objekata Revolucionarne garde, uključujući komandne centre i vojnu infrastrukturu.
Vašington tvrdi da su napadi izvedeni kao odgovor na pokušaje iranskih raketnih udara na američke snage na Bliskom istoku.
Iran je prethodno ispalio balističke rakete prema američkim snagama u Jordanu. Američki i jordanski zvaničnici navode da su projektili presretnuti i da nije bilo žrtava.
Američka vojska posljednjih sedmica više puta je izvodila napade na iranske pomorske kapacitete, sisteme protivvazdušne odbrane, kao i položaje sa raketama i bespilotnim letjelicama.
U CENTCOM-u navode da je cilj tih udara smanjenje sposobnosti Irana da napada trgovačke brodove.
Teheran i Vašington iznose suprotne tvrdnje
Prije izbijanja aktuelne krize Hormuškim moreuzom svakodnevno je prolazio veliki broj tankera koji prevoze naftu iz država Persijskog zaliva.
Zbog iranskih napada, prijetnji i visokih troškova osiguranja, pomorski saobraćaj kroz ovaj pravac značajno je smanjen.
Teheran tvrdi da kroz moreuz mogu prolaziti samo brodovi koji dobiju odobrenje iranskih vlasti. Revolucionarna garda saopštila je da je tokom posljednja 24 časa odobrila prolazak za 25 tankera, kontejnerskih i drugih trgovačkih brodova.
Sjedinjene Američke Države, s druge strane, ističu da je riječ o međunarodnom plovnom putu koji Iran nema pravo da zatvori niti da ga samostalno kontroliše.
Preporučeno
Najnovije zaoštravanje odnosa uslijedilo je nakon kratkotrajnog zatišja i pokušaja obnove pregovora između Vašingtona i Teherana o obustavi napada i slobodi plovidbe kroz Hormuški moreuz.
