Lideri Australije i Novog Zelanda primjer dobrog rada, pred eliminacijom virusa

Ono što ih posebno izdvaja je nepolitički pristup, koji vraća povjerenje u demokratiju, prenosi američki list.

Hiljadama milja daleko od raznih konferencija za medije, poput onih koje drži Donald Trmap, konzervativni premijer Australije, a sa druge strane progresivna premijerka Novog Zelanda vode svoje zemlje ka brzom suzbijanju koronavirusa.

Obije države svakog dana prijavljuju samo nekoliko novih slučajeva, što je velika razlika u odnosu na stotine zaraženih u martu. Oni se tako približavaju izvanrednom cilju: potpunom uklanjanju virusa iz svojih država.

Kako piše Njujork tajms, bez obzira na to hoće li stići do nule ili ne, ono što je već postignuto u Australiji i na Novom Zelandu je izvanredan ishod.
Skot Morison, premijer Australije, konzervativni hriščanin, i Džasinda Ardern, miljenica Novog Zelanda, uspijevaju da vrate povjerenje u demokratiju, u kojoj glavnu riječ vode eksperti, a tiha koordinacija je mnogo važnija.

“Ovo se svakako razlikuje od SAD”, kaže Piter Kolinjon, ljekar i profesor na Australijskom nacionalnom univerzitetu koji je radio za Svjetsku zdravstvenu organizaciju.

“Ovde nije vrijeme za politiku. Ovo je vrijeme da analiziramo podatke i radimo ono što ima najviše smisla”, objasnio je dr Kolinjon.

Prema pisanju Njujork tajmsa, normalno stanje, sa poraženim virusom, gde se gomile okupljaju u pabovima, a svako dijete ide u školu, teško je zamisliti u SAD, gdje vlada nestašica testova, a kasna reakcija predsednika Donalda Trampa je dovela do skoka broja oboljelih i umrlih.

Eliminacija virusa znači smanjenje infekcije na nulu na određenom geografskom području uz kontinuirane mjere za kontrolu bilo kakvih novih epidemija i za to će možda biti potrebno da zabrane putovanja ostanu duže na snazi.

Druga mjesta za koja se čini da drže virus “pod kontrolom” su Kina, Hongkong i Singapur, ali su primijetili da broj oboljelih ponovo skače zbog infekcija koje su stigle iz inostranstva.

Daleko od bilo kog svjetskog žarišta, ove dvije ostrvske zemlje imale su prednost vremena. Australija je svoj prvi slučaj prijavila 25. januara, Novi Zeland 28. februara, ali u poređenju sa Trampom i liderima u Evropi, Morison i Ardern su odgovorili snažnijim upozorenjima.

I Australija i Novi Zeland morale su kao i ostale države da uvedu određene mjere.

Morison je zabranio dolaske iz Kine 1. februara, dan prije nego što su to učinile SAD, i proglasio pandemiju 27. februara (dve nedelje prije SZO), formirajući nacionalni kabinet saveznih i državnih lidera kako bi se izgradili bolnički kapaciteti, prenosi Njujork tajms.

Na Novom Zelandu gdje je vlada više centralizovana, Džasinda Ardern je uvela sistem uzbune koji je doveo do totalnog karantina manje od mjesec dana nakon što se pojavio prvi slučaj zaraze u zemlji.

“Moramo se boriti teško i brzo”, rekla je premijerka Arden. U obije zemlje javnost se u početku odupirala, a potom se pridržavala mjera, dijelom zato što su informacije koje su dolazile od zvaničnika uglavnom bile konzistentne.

Morison se izjašnjavao preko konzervativnog radija, dok je se Arden obraćala javnosti uživo preko Fejsbuka. Ipak, oboje su dobili pohvale naučnika zbog slušanja i prilagođavanja dokazima.

“To je slučaj u kom političari jednostavno ne smetaju. To je kombinacija stvari, ali mislim da se svodi na uzimanje savjeta na osnovu ekspertize“, rekao je Ian Miki imunolog sa Univerziteta u Kvinslendu, koji je učestvovao u planiranju odgovora za pandemiju.

Rezultati su nesporni: Australija i Novi Zeland su skoro potpuno spuštili krivulju. Australija, nacija od 25 miliona ljudi zabilježila je samo 6.675 slučajeva zaraze i ima 79 umrlih. Novi Zeland ima 1.456 oboljelih i 17 umrlih. Dnevna stopa rasta manja je od 1 procenta, a testiranje po glavi stanovnika je među najvišim na svijetu.

Ove brojke približavaju ove zemlje Tajvanu i Južnoj Koreji, koje su za sada kontrolisale širenje virusa, za razliku od SAD i Evrope.

Sve je počelo sa naučnicima. Najprije je Kina početkom januara prikazala genetski kod za koronavirus, te su patolozi u javnim zdravstvenim laboratorijama počeli da dijele planove za testove.

“To je značilo da možemo da napravimo test i brzo napredujemo”, rekao je dr Kolinjon, prenosi Njujork tajms. Vlada je takođe otvorila budžet za podršku kako bi podržala radnike i zdravstvo.

I na Novom Zelandu su stručnjaci bili zaduženi za još hrabriji potez. Doktor Majkl Beker, ljekar i profesor Univerziteta Otago u Velingtonu postao je istaknut glas van vlade koji je težio eliminaciji virusa, a ne samo njegovom suzbijanju.

Zabrinuvši se da će se virus previše brzo proširiti, doktor Beker je rekao da se prvih nekoliko nedelja od pojave slučaja na Novom Zelandu, borio sa anksioznošću. “Bili smo na ivici noža”, rekao je.

Premijerka Ardern je 23. marta najavila da će zemlja težiti ka eliminaciji virusa. Kritičari su ispitivali da li je to moguće primjećujući da može biti previše asimptomatskih slučajeva koji bi garantovali eliminaciju.

U Australiji zvaničnici su uglavnom raspravljali o eliminaciji privatno, kao potencijalni sporedni efekat strategije koju još uvijek opisuju kao suzbijanje.

Dr Brendon Marfii, glavni ljekarski zvaničnik u Australiji, rekao je prošle nedelje parlamentarnom odboru Novog Zelanda da bi eliminacija bila scenario “nirvane” – dostignuće koje bi bilo teško održati bez određenih zabrana međunarodnog putovanja ili 14-dnevnog karantina dok vakcina ne stigne.

Permijerka Novog Zelanda Ardern i premijer Australije Morison već su razgovarali o otvaranju granica između dvije zemlje, a neki naučnici se pitaju da li bi eliminacija koronavirusa dobrim upravljanjem mogla da obnovi neku vjeru ne samo u demokratiju, već i u vrijednost eksperata.