Video
U Velikoj Britaniji je vakcinisano 27 osoba na 100 ljudi, SAD 20, u Izraelu će uskoro svi biti vakcinisani protiv koronavirusa, u Čileu je već upotrijebljeno tri miliona doza kineske, Fajzer i drugih vakcina za samo tri posljednje nedjelje.
Zabranu izvoza vakcina su već uvele SAD i Velika Britanija, a zaključak lidera Italije, Francuske, Nemačke i još nekih članica EU na upravo održanom zasijedanju je bio da “ako se nema kud, takođe mora se odustati od moralne obaveze da vakcinu dostavljaju zemljama širom svijeta”, javili su mediji u EU.
U prilog ovakvom mogućem raspletu je i činjenica da ne samo da raste nezadovoljstvo građana i privrede zbog veoma sporog vakcinisanja u Uniji, već je i solidaran UN program Kovaks potpuno zakazao i tek prije tri dana je Gana prva u svijetu preko tog sistema dobila simboličnih 600.000 doza vakcine protiv koronavirusa.
Najgore je što ujedno nema odbrane od širenja novih sojeva kovid-19 zaraze, što je potvrdila i predsjednica Evropske komisije Ursula fon der Lejen, rekavši da je britanski soj stigao u praktično sve zemlje Unije, južnoafrički u petnaestak, a brazilski u sedam članica evropske 27-orice.
Francuski list Figaro primjećuje da “Ursula fon der Lejen u takvoj situaciji uzalud pokazuje grafike prema kojima EU do juna treba da dobije blizu 600 miliona doza vakcine…jer su lideri EU vrlo sumnjičavi, ne vjeruju ni proizvođačima” da će biti u stanju da povećaju proizvodnju, pošto su dosad pokazali da nisu.
Udruženje industrijalaca Italije je dramatično upozorilo da privredi EU prijeti kolaps koji jedino može da se spriječi hitnom, masovnom vakcinacijom, vraćanjem ljudi na redovne poslove.
Veliku pažnju medija i javnosti u EU je privukla ne samo odluka Vašingtona da unaprijed obezbijedi izgleda većinu proizvodnje upravo odobrene nove Džonson i Džonson vakcine, već i da izdvoji 1,9 hiljada milijardi dolara za oporavak privrede i građana od posljedica koronavirusa, ali i za vakcine i testove.
Na iznenađenje i brigu vlada EU, ispostavilo se da su vlasnici kapitala i investitori iz Evrope počeli masovno da investiraju u američku berzu i privredu zato što smatraju da Amerika ima veće izglede za brži oporavak i privredni rast nego Evropa.
Predsjednik Evropskog savjeta Šarl Mišel je poslije samita EU nastojao da povrati nadu, naglasivši da će hitno biti preduzete sve mjere kako bi se značajno povećala vakcinacija i pokrenuo fond oporavka privrede, “jer imaju i sredstva i znanje i volju”.
“Kod mene je prava propast”, rekao je češki premijer Andrej Babš kolegama na samitu i zaključak lidera EU je bio da se, imajući u vidu da se novi soj virusa širi, a vakcina je jako malo, “stroga ograničenja (putovanja i kretanja) moraju da ostanu na snazi…i učini sve kako bi se nabavile vakcine”.
Više zemalja je uvelo stroge kontrole na granicama, a Belgija je jednostavno zabranila ulazak i izlazak iz zemlje, čemu se usprotivila Evropska komisija, a i sami lideri su rekli da se “promet ljudi, dobara, usluga i kapitala na jedinstvenom tržištu EU mora očuvati”.
Hitna i ogromna finansijska podrška, poput mjera u SAD, je jednostavno jedino što, uz očuvanje jedinstvenog tržišta i Šengen zone zaista može biti od pomoći teško ugroženoj ekonomiji i građanima.
Međutim stvari nikako ne idu na ruku posebno Evropskoj komisiji koja je od samo sedam članica EU dosad dobila prijedloge nacionalnih planova za primanje i korišćenje sredstava iz u julu 2020. odobrenog Fonda za oporavak od pandemije u visini od 750 milijardi evra, koja bi najkasnije u aprilu trebalo da stignu privredi i građanima.
Istovremeno se u EU rasplamsala rasprava da li treba uvesti “kovid pasoše” ili digitalno uvjerenje o dobijenoj vakcini, odnosno imunitetu poslije preležane zaraze koronavirusom i odlučeno je da Evropska komisija do kraja marta podnese stručan prijedlog o tome.
Budući da je to pitanje itekako važno za funkcionisanje privrede, ustanova i života građana, razumljivo je da su zemlje koje imaju velike prihode od turizma, Grčka, Španija, Italija, Malta, najglasnije zahtijevale da se što prije uvede “pasoš” ili potvrda.
Nedoumica oko “pasoša” je zasad velika i francuski predsjednik Emanuel Makron je partnerima u EU predočio da se građaninu Unije ne može reći da mu je zabranjen ulazak u drugu članicu EU jer nema “pasoš”, već mora postojati i mogućnost da uradi test ili nešto drugo.
A i pitanje je, rekli su Makron i još neki evropski lideri, kada će i šta znati o dužini i zaštiti, djelotvornosti primljenih vakcina.
Ipak španska nacionalna aviokompanija Iberija je ne čekajući na Brisel već uvela “opitne pasoše” za koronu na letovima iz Španije u neke američke gradove.
Kad se sve svede, ostalo je da se mora dobiti bitka za vakcine, utoliko prije što su, kako primjećuju svi mediji i analitičari u EU, neke članice poput Mađarske, Slovačke, Austrije počele da se okreću nabavci ruske i kineske vakcine.
Ujedno je Evropska služba za suzbijanje prevara (Olaf) objelodanila da su neke članice Unije “na crno” dobile ponude za kupovinu 900 miliona doza vakcine u vrijednosti od 12,7 milijardi evra.
Španski list Periodiko ocjenjuje da su “vakcine politički poraz Evropske unije” dok više medija, poput austrijskog Standarda, navode da raspravom o “pasošu” EU postavlja iluzorne standarde sve dok je samo manji dio stanovnika vakcinisan ili imun”.
“Druge stvari su mnogo hitnije”, navodi bečki dnevnik, “i sve snage se prvenstveno moraju usmjeriti na smanjivanje zaraze, jačanje regionalnih rješenja, podsticajima privredi, i usklađivanju režima prelaska granica”.
Preporučeno
Nije usamljena ni ocena Standarda da “strukture EU više nisu u stanju da se bore s velikim krizama” i list postavlja pitanje ko može da izvuče Uniju iz sadašnjeg škripca.
