To će biti prvi izbori nakon što je azerbejdžanska vlada krajem 2023. protjerala sve etničke Jermene i Republiku Arcah iz njihove domovine u Nagorno-Karabahu.
Prema zvaničnim podacima koje je objavila Centralna izborna komisija Jermenije, ukupan broj građana sa pravom glasa je 2.489.031.
Prijave Izbornoj komisiji podnijelo je 19 političkih snaga. Vladajuća Partija građanskog ugovora, najveća opoziciona snaga u parlamentu, Jermenski savez, i Jaka Jermenija Samvela Karapetjana učestvovaće na izborima. Treća politička snaga u parlamentu, Republikanska stranka, odlučila je da ne učestvuje na izborima.
Ovi izbori biće pod budnim okom Moskve, koja pojačava pritisak na ovu bivšu sovjetsku republiku u cilju očuvanja svog uticaja, piše Rojters, prenosi Danas.
Jermenija je meta prijetnji Kremlja, koji se trudi da spriječi približavanje Jerevana zapadnom svijetu pod vođstvom premijera Nikole Pašinijana.
Rusija je prošle nedjelje zaprijetila zemlji obavezujućim mjerama u vezi sa njihovim sporazumima o snabdijevanju jeftinom naftom i gasom ako Jerevan nastavi svoje korake ka pridruživanju Evropskoj uniji (EU).
Jermenija je 2025. usvojila zakon koji ima za cilj pokretanje procesa pristupanja EU.
Pašinijan, saveznik američkog predsjednika Donalda Trampa i prozapadno orijentisan, u anketama je široko favorit za pobjedu na izborima 7. juna kao lider svoje stranke Građanski ugovor (KP), suočavajući se sa nekoliko proruskih stranaka.
Na vlasti od 2018., 51-godišnji bivši novinar je u srijedu najavio da će nakon izbora otputovati u Rusiju na sastanak sa ruskim predsjednikom Vladimirom Putinom, prema navodima ruske agencije Interfaks.
Nedavno je Pašinijan odbacio predlog Putina da se održi referendum o pristupanju Jermenije Evropskoj uniji.
Putin je prošle nedjelje pozvao Jerevan da održi referendum “što je prije moguće”, navodeći da je za Jermeniju nemoguće da pomiri članstvo u EU sa ostankom u Evroazijskoj ekonomskoj uniji (EAEU), koju predvodi Moskva.
Pašinijan je u video obraćanju objasnio da bi bilo nelogično održati referendum, sve dok Jermenija zvanično ne podnese zahtjev za članstvo u EU.
Jermenija i Rusija, koje dijele vjekove zajedničke istorije, tehnički su saveznici. Ali Jerevan kritikuje Moskvu što nije pomogla tokom rata sa Azerbejdžanom 2023. i sada traži naklonost EU i Sjedinjenih Američkih Država.
Prema riječima Pašinijana, jermensko-ruski odnosi su trenutno u fazi transformacije.
“Gradimo nove odnose sa Rusijom i uvjeren sam da ćemo uspjeti, posebno zato što su naši odnosi sa Rusijom otvoreni i iskreni“, rekao je premijer Jermenije
Rusko zastrašivanje Jerevana, zajedno sa nizom ograničenja i privremenih zabrana jermenskog izvoza, odražava ukupni gubitak uticaja Moskve, koja je zaglavljena u ratu u Ukrajini.
Od Havane do Karakasa, preko Beograda i centralnoazijskih stepa, uticaj Kremlja opada među njegovim bivšim saveznicima, kojima se udvaraju EU i Sjedinjene Američke Države, piše Rojters.
Jermenija je dugo imala koristi od velikodušnosti Moskve i domaćin je ruske vojne baze. Ali je prošlog mjeseca potpisan sporazum o partnerstvu između Jerevana i Vašingtona, što je dodatno iritiralo Rusiju.
“Naravno, duboko smo zabrinuti zbog politike približavanja jermenskih vlasti evroatlantskoj zajednici, čija je suštinska politika usmjerena protiv Moskve“, rekla je nedavno novinarima portparolka ruske diplomatije Marija Zaharova.
Za ruske analitičare, Rusija se suočava sa usmjerenim pokušajem Zapada, kao i u drugim djelovima svijeta, da je izbaci iz regiona Južnog Kavkaza, čiji je Jermenija dio.
Posjeta ukrajinskog predsjednika Volodimira Zelenskog Jermeniji na sastanku evropskih lidera prošlog mjeseca izazvala je tenzije.
Od tada, Rusija je privremeno zabranila uvoz mnogih jermenskih proizvoda, prijetila da će obustaviti izvoz nafte i gasa, povukla svog ambasadora iz Jermenije i nagovijestila da bi Jerevan mogao biti isključen iz Evroazijske ekonomske unije, trgovinskog bloka kojim rukovodi Rusija.
Moskva se takođe žali na rastuće „neprijateljstvo“ u Evropi, jer nudi perspektivu članstva zemljama u kojima je Rusija nekada imala uticaj.
Viktor Orban, mađarski saveznik Vladimira Putina i protivnik pomoći EU Ukrajini, izgubio je vlast u aprilu od proevropskog kandidata.
Srpski predsjednik Aleksandar Vučić, takođe ruski saveznik, isto je pod pritiskom Kremlja od kada je njegova zemlja odlučila da ukine bezvizni režim za Ruse kao dio procesa pristupanja EU.
Preporučeno
Uticaj Moskve se takođe potkopava u Pridnjestrovlju, separatističkoj enklavi koju su okupirale ruske snage, a međunarodno je priznata kao dio Moldavije, čiji sadašnji politički lideri teže članstvu u EU,
Video