Video
Ekonomska aktivnost ostaće u dubokoj depresiji tokom sljedeće godine, sa minimalnim očekivanim rastom od 0,3 odsto tokom 2023. godine, pošto šokovi izazvani cijenama energije i dalje utiču na region.
Ipak, prema izvještaju, region je do sada bolje podnio efekte ruske invazije na Ukrajinu nego što se predviđalo.
Očekuje se smanjenje regionalne ekonomske aktivnosti za 0,2 odsto ove godine, odražavajući rast iznad očekivanja u nekim od najvećih ekonomija u regionu i oprezno proširenje podsticajnih programa iz ere pandemije koje će sprovesti neke vlade.
Ovogodišnji očekivani pad ukrajinske ekonomije sada je projektovan na 35 odsto. Ekonomska aktivnost je pogođena uništavanjem proizvodnih kapaciteta, oštećenjem poljoprivrednog zemljišta i smanjenom ponudom radne snage, jer se procjenjuje da je više od 14 miliona ljudi raseljeno.
Po nedavnim procjenama Svjetske banke, potrebe za oporavkom i rekonstrukcijom Ukrajine u društvenim, proizvodnim infrastrukturnim sektorima iznose najmanje 349 milijardi američkih dolara, što je 1,5 puta više od veličine ukrajinske predratne privrede u 2021. godini.
“Ruska invazija na Ukrajinu izazvala je jednu od najvećih izbjegličkih kriza i nanijela težak udarac životima ljudi i privredi”, rekla je potpredsjednica Svjetske banke za region Evrope i Centralne Azije Ana Bjerde.
Ona je naglasila da je Ukrajini i dalje potrebna ogromna finansijska podrška za projekte oporavka i rekonstrukcije.
Aktivnost u Evrozoni se, kako je navedeno u izvještaju, značajno pogoršala u drugoj polovini 2022. godine, zbog narušenih lanaca snabdijevanja, povećanih finansijskih pritisaka i pada povjerenja potrošača i preduzeća.
Kao najštetniji efekat invazije na Ukrajinu, Svjetska bankana je navela porast cijena energije usljed velikog smanjenja ruskog snabdijevanja energijom.
“Produžena ili intenzivirana ratna dešavanja mogla bi izazvati značajno veću ekonomsku i ekološku štetu i imati veći potencijal za fragmentaciju međunarodne trgovine i investicija. Rizik od finansijskog stresa takođe ostaje povišen, s obzirom na visoke nivoe duga i inflaciju”, navela je Svjetska banka.
U dodatku izvještaja istražuje se i uticaj energetske krize u kojem se navodi da je rast cijena nafte, gasa i uglja od 2021. godine, doveo inflaciju do nivoa koji “decenijama nije viđen u regionu”.
Navodi se da ova kriza bez presedana utiče i na potrošače i na vlade tako što im ograničava mogućnost budžetskog finansiranja, produktivnost preduzeća i dobrobit domaćinstava.
Po izvještaju Svjetske banke, najteže će biti pogođene zemlje koje se u srednjoj ili velikoj mjeri oslanjaju na uvoz prirodnog gasa za grijanje (što čini 30 odsto tražnje energenata), industriju ili električnu energiju, kao i zemlje blisko povezane sa energetskim tržištima EU.
Preporučeno
U izvještaju su u fokusu i sistemi socijalne zaštite u regionu, koji su imali ključnu ulogu u podršci domaćinstvima i preduzećima tokom pandemije i od izbijanja rata u Ukrajini. U izvještaju se ocjenjuje efikasnost mjera zaštite prihoda i radnih mjesta, gdje je veća potrošnja na mjere zaštite radnih mjesta povezana sa većom zaposlenošću i manjim siromaštvom.
