Video
Kosovska policija jutros je ušla u Sjevernu Mitrovicu kako bi sprovela akciju sprečavanja krijumčarenja, tako što su ušli u jednu od gradskih apoteka, a zatim i u nekoliko radnji zbog, navodno, nedostatka carinskih papira.
Tom prilikom je uhapšena jedna osoba, što je odmah izazvalo reakciju kosovskih Srba, a njih nekoliko stotina je odmah blokiralo ulice.
Inače, nakon što su pripadnici kosovske policije suzavcem i šok bombama intervenisali protiv okupljenih građana, u Sjevernu Mitrovicu su iz južnog dijela grada pristigli i pripadnici ROSU. Situacija je napeta, a kako može da se vidi na pojedinim snimcima, jedan automobil je zapaljen na raskrsnici između Srednje tehničke škole „Mihailo Petrović Alas“ i Bošnjačke mahale u Kosovskoj Mitrovici.
Naravno, odmah je reagovao i zvanični Beograd, a predsjednik Srbije Aleksandar Vučić izjavio je danas, tokom razgovora sa Srbima sa Kosova, u Raškoj, da je specijalnom predstavniku Evropske unije za pregovore Beograda i Prištine Miroslavu Lajčaku rekao da Prištinu ‘zauzdaju, a ako nisu u stanju – zauzdaćemo ih mi’.
On je poručio Srbima da će „ma šta se desilo Srbija i Beograd biti uz njih“, dodajući „vi znate da ovo ne govorim pro forme radi“.
Današnji događaji na Kosovu su kulminacija dešavanja koja su počelau drugoj polovini septembra kada je Vlada u Prištini odlučila da uspostavi reciprocitet za postavljanje privremenih kosovskih tablica za automobile sa srpskim registarskim tablicama.
Zbog toga su 20. septembra pripadnici specijalne policije Kosova – ROSU, blokirali granične prelaze na Jarinju i Brnjaku kako bi skidali srpske registarske tablice i zamijenili ih svojima.
Uslijedila je reakcija kosovskih Srba koji su blokirali prilazne puteve ka ova dva administrativna prelaza koristeći kamione i tešku mehanizaciju. Već 21. septembra je u Beogradu održana sjednica Savjeta za nacionalnu bezbjednost, a 23. septembra Vučić je naredio Vojsci Srbije da bude u prvom stepenu pripravnosti, a pojedine jedinice raspoređene su u Raškoj. Tih dana Jarinje su nadlijetali srpski helikopteri a zatim i borbeni avioni.
Na scenu je zatim stupila i EU koja je u Briselu dovela dvije strane za pregovarački sto, što je 30. septembra rezultiralo prihvatanjem kompromisnog predloga za deeksalaciju situacije na sjeveru Kosova.
Obije strane su u Briselu dogovorile da se jedinica ROSU povuče sa Jarinja i Brnjaka, simultano sa uklanjanjem barikada, 2. oktobra od 8 sati, i da se ROSU povuku najkasnije do 16 sati tog dana.
Pri tom, KFOR će svoje snage postaviti i prije same implementacije na Jarinje i Brnjak i ostaće oko dvije nedelje da bi sačuvao sigurnost okruženja i slobodu kretanja.
Kao tačka 3 dogovorena je Radna grupa koju će činiti predstavnici EU, Beograda i Prištine, i tražiće trajno rješenje za tablice, na osnovu evropskih standarda i praksi.
Pod tačkom dva, od 4. oktobra od 8 sati uspostavlja se „stiker”, odnosno režim naljepnica, kao privremena mjera do konačnog rješenja koje je odloženo na neko vrijeme, a o čemu se će se tek voditi razgovori u Briselu.
I zaista, 2. oktobra, magistralni putevi kod Jarinja i Brnjaka posle 13 dana blokade, ponovo su bili prohodni. Sat i po prije isteka roka u 16 časova koji je predviđen dogovorom u Briselu, sa Jarinja su otišle kosovske specijalne jedinice uz prethodno uklanjanje teške mehanizacije koju su Srbi postavili.
Međutim, današnji događaji na Kosovu podigli su tenzije na još veći nivo. Kosovski premijer, Aljbin Kurti, oglasio se nakon povlačenja policije uz ocjenu da je „akcija završena”. Ovoj informaciji kasnije će biti dodata i ta da je uhapšeno osam osoba i povrijeđeno šest policajaca.
Sa druge strane, uprkos upadljivom izostanku informacija u kosovskim medijima o tome šta se dešava u Zvečanu i Sjevernoj Mitrovici, Kurti je građane pozvao „da ne nasijedaju na izvještaje nekih medija u Srbiji koji štite kriminal, korupciju i šverc”.
Preporučeno
Oglasila se i EU, čiji je visoki predstavnik za spoljnu politiku, Žozep Borelj, potvrdio da je u kontaktu sa Beogradom i Prištinom i naveo da su „jednostrane i nekoordinisane akcije koje ugrožavaju bezbjednost neprihvatljive”. On je strane pozvao da sva otvorena pitanja rešavaju kroz dijalog.
