Video
Ovaj “dopaminski udar” je sličan onom koji se doživljava prilikom kockanja, gdje s vremena na vrijeme “pobjeda” ili, u slučaju mobilnih uređaja, zanimljiv sadržaj, tjera ljude da pokušavaju iznova i iznova.
Ovaj fenomen je dobro dokumentovan u Netfliksovom dokumentarcu iz 2020. godine “Društvena dilema”. Ali ono što dokumentarac nije detaljno istražio je šta se dešava kada potpuno prestanete da koristite telefon tri dana?
Upravo to su naučnici sa Univerziteta u Hajdelbergu i Univerziteta u Kelnu u Njemačkoj pokušali da otkriju. Sproveli su studiju pod nazivom “Efekti ograničenja pametnih telefona na neuronsku aktivnost povezanu sa signalima“.
Šta su otkrili?
U studiji je učestvovalo 25 ljudi starosti između 18 i 30 godina. Učesnicima je bilo dozvoljeno da koriste svoje telefone samo za osnovnu komunikaciju i poslovne potrebe, dok su im društvene mreže i drugi oblici rekreativne upotrebe bili potpuno zabranjeni 72 sata.
Nakon tri dana bez društvenih mreža, učesnicima je urađeno skeniranje mozga, a rezultati su bili iznenađujući. Otkrili su značajno smanjenje aktivnosti u djelovima mozga povezanim sa obradom nagrade i žudnje – istim onima koji su aktivni kod zavisnosti od nikotina ili alkohola.
Drugim riječima, naučnici su pokazali da korišćenje pametnih telefona, posebno društvenih medija, utiče na mozak na sličan način kao i klasične zavisnosti.
Mobilni telefon nije samo alat, to je navika
Autori studije napominju da postoji važna razlika između različitih aktivnosti na mobilnom telefonu – gledanje TikToka satima i razgovor sa roditeljima putem video poziva nisu ista stvar. Ali pošto ove aktivnosti često idu ruku pod ruku, teško ih je razdvojiti u svakodnevnom životu.
“Naši podaci ne odvajaju želju za korišćenjem pametnog telefona od želje za društvenom interakcijom – dvije stvari koje su danas duboko povezane”, ističu naučnici.
Takođe dodaju da su potrebna dalja istraživanja kako bi se detaljnije razumjelo kako društveni mediji i mobilni telefoni oblikuju ljudski mozak.
Preporučeno
“Identifikovani moždani mehanizmi mogli bi da pokrenu zavisno ponašanje kod ljudi sklonih prekomjernoj upotrebi pametnih telefona”, zaključili su.
