Video
Prema podacima iz analize, nakon pada zaposlenosti 2020. godine usljed stečaja nacionalne avio-kompanije i negativnih efekata pandemije, uslijedio je kontinuirani rast. U 2024. godini državna preduzeća zapošljavala su 13.895 lica, što je 2,3 odsto više nego godinu ranije. Zaposleni u državnim kompanijama čine između pet i šest odsto ukupne zaposlenosti u državi, uz blagi pad učešća zbog bržeg rasta privatnog sektora, piše Pobjeda.
U većinskom vlasništvu države nalazi se 50 preduzeća, dominantno u sektorima saobraćaja, energetike, turizma i zaštite životne sredine. Njihovi ukupni poslovni prihodi u 2024. godini premašili su milijardu eura, što čini oko 14,8 odsto BDP-a, dok ukupni kapital iznosi 3,64 milijarde eura ili skoro polovinu BDP-a.
Poslovni rezultati sektora su promjenjivi. Nakon negativnog neto rezultata u 2021. godini, državna preduzeća su u 2022. i 2023. ostvarila snažan rast dobiti, da bi u 2024. godini neto dobit pala na 75 miliona eura. Iako je većina preduzeća poslovala pozitivno, oko trećine i dalje bilježi gubitke, a 17 kompanija svrstano je u kategoriju visokog i veoma visokog finansijskog rizika.
Uprkos izazovima, fiskalni efekat državnih preduzeća na budžet bio je pozitivan. U 2024. godini neto doprinos budžetu iznosio je 64,3 miliona eura, dok su poreske uplate tokom godine dostigle oko 128 miliona eura. Međutim, poreski dug sektora nastavio je da raste i početkom 2025. godine premašio je 40 miliona eura.
Preporučeno
Analiza Ministarstva finansija zaključuje da, iako sektor državnih preduzeća ima značajnu ulogu u ekonomiji i pokazuje određeni napredak, trajni gubici dijela kompanija i rast finansijskih rizika zahtijevaju detaljniju kontrolu i ciljane mjere za unapređenje poslovanja.
