To je odlučeno juče na sastanku Spajića sa rukovodstvom Aerodroma Crne Gore (ACG) i čelnicima resora koji imaju nadležnosti u vezi sa vazdušnim lukama.

“Vijesti” imaju uvid u nacrt informacije u vezi s formiranjem ovog tijela, a u kojoj su navedene prioritetne hitne aktivnosti koje treba sprovesti na aerodromima Podgorica i Tivat. Prioritet je i izrada Master plana koji treba da predstavlja osnov za dugoročno i plansko upravljanje razvojem aerodromske infrastrukture i da definiše potrebe za budućim kapacitetima, pravce prostornog i infrastrukturnog razvoja, prioritetne investicije i njihovu faznost, okvirne investicione potrebe i moguće modele finansiranja.

Premijer je poslije sastanka na Fejsbuku objavio da država kreće u adaptaciju zračnih luka u Tivtu i Podgorici.

“Krećemo u adaptaciju aerodroma za narednu godinu i hitnu izradu Master plana za dugoročni razvoj. Sa čelnicima nadležnih resora i institucija dogovorili smo jasan redosljed koraka kako bismo narednu sezonu dočekali sa proširenim terminalima, dodatnim gejtovima, produženom pistom – generalno adekvatnijim uslovima za sve veći broj putnika u Podgorici i Tivtu. 2026. postavila je standard, 2027. će je nadmašiti”, napisao je Spajić.

Ovo se dešava skoro dva mjeseca nakon što je južnokorejska kompanija Incheon International Airport Corpooration 18. jula saopštila da odustaje od učešća u postupku za dodjelu tridesetogodišnje koncesije za ACG, pišu Vijesti.

Incheon je to uradio svega tri mjeseca nakon što ga je Vlada izabrala za prvoplasiranog ponuđača na tenderu koji se odugovlačio od 2019. godine, a za koje su vrijeme državnoj kompaniji ACG bukvalno bile vezane ruke da sprovodi bilo kakva značajnija ulaganja u aerodromsku infrastrukturu. Ovo je dovelo do toga da su oba crnogorska aerodroma, a pogotovo u Tivtu, u veoma lošem stanju i da se svojim aktuelnim kapacitetima projektovanim i izgrađenim prije 20-ak godina, veoma teško nose sa značajnim uvećanjem obima saobraćaja aviona i putnika u tim vazdušnim lukama.

Nakon što joj je propala ideja da aerodrome da u dugoročni zakup stranom koncesionaru, Vlada je sada odlučila da država na brzinu, krene u postupak hitnog rješavanja “najužih” od brojnih uskih grla na aerodromima Podgorica i Tivat, te da konačno pristupi izradi ključnog nedostajućeg dokumenta – Master plana za dugoročni razvoj ovih vazdušnih luka.

“Vijesti” su imale uvid u nacrt “Informacije o potrebi formiranja međuresorskog koordinacionog tijela za razvoj i povećanje kapaciteta Aerodroma Crne Gore” koji bi Vlada trebalo da usvoji na prvoj narednoj sjednici, kao prvi korak u konačnom preuzimanju odgovornosti od strane države kao vlasnika, da preko sopstvenog aerodromskog preduzeća, obezbijedi i sprovede modernizaciju i širenje kapaciteta zračnih luka u Tivtu i Zeti.

Ko je uključen u posao

Međuresorsko koordninaciono tijelo činiće predstavnici ministarstava javnih radova, prostornog planiranja, urbanizma i državne imovine, finansija, saobraćaja, odbrane i ACG. Po potrebi, u rad Koordinacionog tijela mogu se uključiti predstavnici drugih državnih organa, institucija, opština i drugih subjekata, u zavisnosti od prirode aktivnosti i projekata koji se razmatraju.

“Vlada podržava aktivnosti usmjerene na povećanje kapaciteta, unapređenje infrastrukture i operativne funkcionalnosti Aerodroma Podgorica i Aerodroma Tivat i pokrenuće aktivnosti na izradi novog Master plana razvoja Aerodroma Podgorica i Aerodroma Tivat, uz korišćenje raspoloživih mehanizama međunarodne saradnje i angažovanje relevantnog međunarodnog partnera sa dokazanim iskustvom u planiranju i razvoju aerodromske infrastrukture. Zadužuje se ACG da, u saradnji sa članovima Međuresorskog koordinacionog tijela, bez odlaganja pristupi pripremi i realizaciji prioritetnih aktivnosti i projekata utvrđenih Informacijom iz tačke 1. ovih zaključaka, neophodnih za održavanje operativne funkcionalnosti i povećanje kapaciteta Aerodroma Podgorica i Aerodroma Tivat”, piše, pored ostalog, u predlogu zaključaka koji će Vlada usvajati u vezi s ovom Informacijom.

ACG je obavezan i da svaka tri mjeseca Vladi “dostavi izvještaj o realizaciji prioritetnih aktivnosti i projekata, na osnovu ažurirane Tabele praćenja realizacije, sa pregledom stepena realizacije, rokova, eventualnih prepreka i rizika, kao i predlogom mjera za njihovo prevazilaženje.”

Ministarstvo javnih radova će biti zaduženo da, “u okviru svojih zakonom utvrđenih nadležnosti, pruža stručnu, tehničku i pravnu podršku ACG-u pripremi i realizaciji projekata iz Informacije, uključujući aktivnosti u oblasti projektne i tehničke dokumentacije, pravnih poslova i javnih nabavki, kao i da vrši koordinaciju i nadzor aktivnosti iz svoje nadležnosti, uz obezbjeđivanje njihovog pravovremenog, zakonitog, efikasnog, transparentnog i kvalitetnog sprovođenja.” To bi, u prevodu, trebalo da znači da će aktivnosti koje hitno treba preduzimati na aerodromima kako oni ne bi potpuno poklekli pred narastajućim obimom saobraćaja, vjerovatno moći da računaju na neku vrstu izuzeća od opštih kriterijuma koje predviđa aktuelni crnogorski veoma komplikovani i spori sistem javnih nabavki.

Međuresorsko koordinaciono tijelo će biti zaduženo da “prati i koordinira realizaciju prioritetnih aktivnosti i projekata utvrđenih Informacijom, kroz Tabelu praćenja realizacije, i da, u okviru svojih nadležnosti, preduzima aktivnosti potrebne za njihovu pravovremenu realizaciju.”

“Članovi Koordinacionog tijela dužni su da prioritetno postupaju po zahtjevima ACG i obezbijede potrebna mišljenja, saglasnosti, odobrenja i druge akte iz svoje nadležnosti”, stoji u predlogu zaključaka.

Informacija u koju “Vijesti” imaju uvid sadrži 13 identifikovanih prioritetnih aktivnosti koje po viđenju menadžmenta ACG i nadležnih u Vladi treba najhitnije sprovesti na aerodromima Podgorica i Tivat, ali i na aerodromu Kapino Polje kod Nikšića što je svojevrsni nonsens jer nikšićki aerodrom nema nikakvu opipljiviju budućnost u opsluživanju komercijalnog avio-saobraćaja.

Hitne aktivnosti

Za Aerodrom Podgorica kao prioritetne aktivnosti koje treba u najskorije vrijeme sprovesti, navedeni su dogradnja terminalnog prostora na sjevernoj strani, unapređenje elektroenergetskog napajanja aerodroma, proširenje terminalne zgrade na zapadnoj strani, proširenje stajanke za avione i platformskih kapaciteta, korišćenje dijela vojne aerodromske infrastrukture za civilne potrebe, stavljanje “postojećeg vojnog terminala u funkciju opsluživanja određenih kategorija saobraćaja, prvenstveno VIP letova, državne vazduhoplove i druge posebne kategorije letova”, kao i razmatranje mogućnost preuzimanja, odnosno, otkupa postojećih objekata na Golubovcima privatne kompanije Vektra Airways u stečaju.

Za Aerodrom Tivat kao prioritetne hitne aktivnosti navedeni su adaptacija nadstrešnice u zoni dolazaka Terminala 1, izgradnja nadstrešnice na Terminalu 2, prenamjena hangara za potrebe generalne i poslovne avijacije, te rješavanje pitanja korišćenja prostora u zoni Aerodroma Tivat (upravljanja dijelom saobraćajnice i pripadajućeg prostora u neposrednoj zoni aerodroma).

Za oba aerodroma je kao jedna od prioritetnih mjera navedena i nabavka nove ili dodatne opreme za prihvat i otpremu vazduhoplova i putnika, održavanje operativnih površina, bezbjednosne preglede i druge aerodromske procese.

Nijedna od prioritetnih 13 aktivnosti u ovom dokumentu nije preciznije kvantifikovana u obliku površine novih objekata koje treba izgraditi ili vrijednosti tih ulaganja.

Iz ACG su ranije, u više navrata “požurujući” Vladu da konačno donese odluku o tome hoće li aerodrome izdati u koncesiju ili ne, saopštavali da ta državna firma ima finansijske i druge potencijale da sama razvija vazdušne luke u Tivtu i Podgorici, ako se država opredijeli da upravljanje zadrži u sopstvenim rukama.

Na čelu ACG je izvršni direktor Roko Tolić koji je prije nekoliko godina uspješno predvodio obiman projekat modernizacije i širenja Aerodroma “Ruđer Bošković” u Dubrovniku. U to je uloženo oko 225 miliona eura, od čega su Tolić i njegovi saradnici uspjeli da obezbijede 158 miliona eura bespovratnih sredstava iz fondova Evropske unije za regionalni razvoj.

Ispitati potencijal aerodroma “Kapino Polje” u Nikšiću

Kao jedna od 13 prioritetnih aktivnosti u Informaciji je navedeno i “sagledavanje mogućnosti korišćenja Aerodroma Kapino Polje”.

“U okviru šireg sagledavanja raspoloživih aerodromskih kapaciteta potrebno je analizirati postojeće stanje i mogućnosti korišćenja infrastrukture Aerodroma Kapino Polje u Nikšiću. Cilj je da se sagleda potencijal postojeće infrastrukture i mogućnost njenog efikasnijeg korišćenja u okviru ukupnog razvoja vazdušnog saobraćaja i aerodromskih kapaciteta u Crnoj Gori. Na ovaj način bi se, uz postojeća dva međunarodna aerodroma, sagledao i potencijal druge raspoložive aerodromske infrastrukture i mogućnosti njenog budućeg korišćenja”, piše u Informaciji.

Aerodrom Kapino Polje zbog svojih tehničkih karakteristika, okruženja koje mu gravitira i blizine postojećih komercijalnih vazdušnih luka u Podgorici i Tivtu, potpuno je neisplativ i neperspektivan za bilo kakvo eventualno korišćenje u svrhu opsluživanja komercijalnog putničkog avio-saobraćaja.

Konačno shvaćeno da treba raditi novi master plan

Vlada je u Informaciji navela da pored 13 prepoznatih “prioritetnih aktivnosti” treba odmah pristupiti izradi novog Master plana razvoja Aerodroma Podgorica i Aerodroma Tivat.

Na tome insistira struka koja u tehničkom i komercijalnom smislu vodi crnogorske vazdušne luke jer je jasan dugoročni razvoj plana nešto bez čega se aerodromi Tivat i Podgorica ne mogu dalje uspješno i osmišljeno razvijati.

“Postojeći razvojni dokumenti zasnovani su na ranijim projekcijama saobraćaja, dok ostvareni rast broja putnika i vazduhoplovnih operacija, promjene u strukturi saobraćaja i razvoj mreže avio-linija zahtijevaju novo sagledavanje dugoročnih potreba oba aerodroma. Novi Master plan treba da predstavlja osnov za dugoročno i plansko upravljanje razvojem aerodromske infrastrukture i da definiše potrebe za budućim kapacitetima, pravce prostornog i infrastrukturnog razvoja, prioritetne investicije i njihovu faznost, okvirne investicione potrebe i moguće modele finansiranja”, piše u Informaciji.

Za Aerodrom Podgorica je, kako se navodi, potrebno dugoročno sagledati razvoj terminalnih kapaciteta, rekonstrukciju i proširenje platformskih površina, razvoj poletno-sletne staze i druge infrastrukture potrebne za prihvat očekivanog obima i strukture saobraćaja. Za Aerodrom Tivat potrebno je sagledati dalji razvoj terminalnih kapaciteta, stajanki, rulnih staza, poletno-sletne staze i druge infrastrukture potrebne za dugoročno održivo funkcionisanje aerodroma.

“Izrada Master plana predstavlja strateški pravac razvoja i sprovodiće se paralelno sa realizacijom prioritetnih aktivnosti iz ove Informacije. Njegova izrada ne treba da odloži realizaciju intervencija kojima je moguće unaprijediti postojeće kapacitete u kraćem roku”, piše i u Informaciji uz napomenu da je “prilikom definisanja budućih investicionih prioriteta potrebno sagledati i mogućnosti korišćenja raspoloživih međunarodnih i evropskih izvora finansiranja za razvoj aerodromske infrastrukture.”