Video
Brisel nastoji da smanji rekordan trgovinski deficit sa Kinom, koji trenutno iznosi oko milijardu eura dnevno. Evropska komisija očekuje da bi tehnički razgovori mogli da donesu “konkretne rezultate” do oktobra, kada se očekuje da evropski komesar za trgovinu Maroš Šefčovič otputuje u Kinu.
Međutim, pregovori koje su Evropska komisija i Peking pokrenuli u junu posljednjih nedjelja postali su znatno složeniji.
Kina je, naime, zabranila svojim kompanijama da Evropskoj komisiji dostavljaju informacije u istragama koje se vode na osnovu Uredbe EU o stranim subvencijama, propisa čiji je cilj sprječavanje nelojalne konkurencije koju mogu izazvati subvencije iz trećih zemalja.
„Nijedna organizacija niti pojedinac ne smije da izvršava ili pomaže u izvršavanju takvih neprimjerenih mjera eksteritorijalne jurisdikcije“, saopštilo je 19. avgusta kinesko Ministarstvo pravde.
Peking je to naveo u kontekstu istrage EU protiv kineskog trgovinskog giganta JD.com, pokrenute nakon njegove ponude od 2,5 milijardi eura za preuzimanje njemačkog trgovca elektronikom Ceconomy.
EU ne odustaje od istraga
Spor sa Kinom dolazi u trenutku kada su evropske institucije pod sve većim pritiskom zbog kineskih državnih subvencija i naglog rasta jeftinog kineskog uvoza.
Izvještaj Organizacije za ekonomsku saradnju i razvoj (OECD) ranije ove godine pokazao je da su subvencije kineskim kompanijama bile i do osam puta veće od subvencija koje pružaju članice OECD-a.
Uprkos osjetljivim pregovorima sa Pekingom, Brisel nije obustavio istrage protiv praksi koje smatra nepravednim. Evropska komisija je tokom ljeta pokrenula nekoliko antidamping postupaka.
Članice EU su prošlog juna dale predsjednici Evropske komisije Ursuli fon der Lajen mandat da preispita trgovinske zaštitne mehanizme Unije i nastavi dijalog sa Kinom sa ciljem postizanja konkretnih rezultata.
Prvi korak uslijedio je nekoliko nedjelja kasnije, kada se Šefčovič u Briselu sastao sa kineskim kolegom Vang Ventaoom, čime su formalno otvoreni pregovori između EU i Kine.
Dvije strane tada su se dogovorile da uspostave zajednički mehanizam za praćenje trgovine, razmjenu podataka i praćenje trgovinskih tokova, sa ciljem povećanja transparentnosti, jačanja međusobnog povjerenja i upravljanja trgovinskim sporovima.
Pristup tržištu među glavnim temama
Jedna od glavnih tema pregovora jeste pristup tržištima. Kina optužuje EU da novim propisima zatvara svoje tržište za kineske kompanije, dok države članice Unije traže veći pristup kineskom tržištu za evropske kompanije.
Oktobar je određen kao rok i zbog još jednog važnog pitanja – tada ističe jednogodišnje primirje u vezi sa kineskim izvozom rijetkih zemnih elemenata.
Kina je ranije, tokom trgovinskog rata sa Sjedinjenim Američkim Državama, obustavila izvoz tih sirovina, a potom je dogovoren jednogodišnji period primirja.
Za EU je obezbjeđivanje kontinuiranog pristupa tim kritičnim mineralima od ključnog značaja, jer su neophodni za proizvodnju zelene tehnologije, automobilske industrije i opreme za odbranu.
Istovremeno, Brisel nastoji da smanji zavisnost od kineskog uvoza, dok Peking pokušava da zaštiti svoje kompanije od evropskih trgovinskih mjera.
Preporučeno
Naredni razgovori u Kini zato će biti važan test odnosa dve strane, posebno u trenutku kada trgovinski deficit EU sa Kinom dostiže rekordne nivoe, a sporovi oko subvencija, pristupa tržištu i kritičnih sirovina dodatno opterećuju odnose.
