Video
Iako je praksa vezana za ovaj datum rasprostranjena širom svijeta, a u Evropi gotovo da nema zemlje u kojoj ne postoje tipične fraze i uzrečice vezane za ovaj dan, nastanak i porijeklo prvoaprilske tradicije u ovom kontekstu ipak nije utvrđeno, već postoji više tumačenja.
Jedna od najpoznatijih teorija o nastanku ovohg običaja povezuje ovaj dan sa promjenom kalendara u Francuskoj 1582. godine. Prije ove promjene, Nova godina se slavila od kraja marta do 1. aprila. Međutim, kada je Francuska usvojila gregorijanski kalendar, Nova godina je zvanično pomjerena na 1. januar. Oni koji nijesu čuli za ovu promjenu ili su odbili da je prihvate nastavili su da slave staru Novu godinu u aprilu i bili su ismijavani kao „aprilske budale“.
Neki istoričari vjeruju da prvi april ima drevne rimske korijene, povezujući ga sa festivalom Hilaria, koji se održavao oko 25. marta. Tokom ovog festivala, Rimljani su se prerušavali, smijali i izrugivali jedni drugima.
Najranije književno pominjanje nečega sličnog prvom aprilu pojavljuje se u djelu Džefrija Čosera „Kenterberijske priče“ iz 1392. godine. U jednoj priči, postoji neobična referenca na „32. mart“, nepostojeći datum koji bi zapravo bio 1. april. Mnogi istoričari vjeruju da je ovo možda bio rani nagovještaj tradicije zavaravanja ljudi na ovaj dan.
Više evropskih zemalja ima dugogodišnje običaje vezane za aprilske šale. U Flandriji, koja obuhvata Belgiju i Holandiju, postoji tradicija zvana Aprilvis, gdje ljudi pokušavaju neprimjetno da zalijepe papirnu ribu na nečija leđa. Škotska ide korak dalje sa dvodnevnim događajem povodom prvog aprila, gdje se ljudi šalju na besmislene zadatke tokom Huntigowk dana.
Do 18. vijeka, prvi april je postao prepoznat u Velikoj Britaniji, odakle se proširio u Sjevernu Ameriku i ostatak svijeta, a kako se komunikacija razvijala, tako su se razvijale i prvoaprilske šale – od jednostavnih ličnih dosjetki do lažnih vijesti, složenih prevara i viralnih internet podvala, prilagođavajući se modernom dobu.
Uz razvoj medija, naročito televizije, a potom i interneta, razmjere prevara postajale su sve veće. Jedna od najpoznatijih prvoaprilskih prevara bila je priča koju je 1957. objavio BBC o „stablu špageta“, kada su u izvještaju tvrdili da špageti rastu na drveću u Švajcarskoj, prevarivši hiljade gledalaca.
Google svake godine organizuje prvoaprilske šale, od predstavljanja lažnog pretraživača mirisa “Google Nose” do obrnutih stranica pretrage.
Među poznatijim primjerima je i reklama kompanije Taco Bell iz 1996. godine, u kojoj su tvrdili da su kupili poznato Zvono slobode i preimenovali ga u “Taco Liberty Bell”, izazvavši nacionalnu pobunu prije nego što su otkrili da je riječ o šali.
U vremenu u kojem se za širenje dezinformacija svakodnevno koriste najsofisticiranija sredstva, a u kojem su lažne vijesti prepoznate kao poseban i sve izraženiji fenomen, ovo je jedini datum u godini kada većina ljudi zaista provjerava vjerodostojnost informacija koje objave mediji i tačnost izjava koje daju političari. Možda ipak oprez sa kojim danas budemo primali informacije sa različitih strana ne bi trebalo da nas napusti čim se završi ovaj dan.
Preporučeno
