Video
U okviru velikog plana za smanjenje birokratije i administrativnih troškova za preduzeća, EU sprovodi opsežne reforme načina na koji donosi i primjenjuje propise u oblastima kao što su tehnologija, poljoprivreda, migracije, zaštita životne sredine i oporezivanje.
U tu svrhu, Komisija uvodi nove digitalne alate za internu upotrebu kako bi „modernizovala“ proces donošenja zakona. Ovi alati treba da pomognu zaposlenima da „prepoznaju sličnosti između različitih pravnih akata, ukažu na moguća preklapanja, nedosljednosti ili dupliranja propisa, kao i na mogućnosti za njihovo pojednostavljivanje“, navodi se u godišnjem izvještaju o pojednostavljivanju, predstavljenom u srijedu.
Prema ovom dokumentu, Komisija takođe pojačava obuku zaposlenih iz oblasti prava i povećava broj stručnog osoblja kako bi se osiguralo da novi propisi ne budu previše složeni.
„Naša agenda pojednostavljivanja nije samo skup brojki u jednom izvještaju. To je proces koji se svakodnevno odvija u kancelarijama, fabrikama i na poljoprivrednim gazdinstvima širom Evrope“, izjavio je evropski komesar za pojednostavljivanje Valdis Dombrovskis na konferenciji za novinare.
Vlasnici malih preduzeća sada provode „manje vremena u popunjavanju obrazaca, a više vremena posvećuju inovacijama i širenju poslovanja“, dodao je on.
Zakonodavni okvir EU već dugo je na meti kritika zbog prevelike složenosti i povremenih nedosljednosti. Cilj inicijative Evropske komisije za pojednostavljivanje jeste da riješi ove probleme i olakša preduzećima i državnim institucijama poštovanje evropskih propisa, kroz preispitivanje postojećih zakona i uvođenje digitalnih alata.
Od početka svog drugog mandata na mjestu predsjednice Evropske komisije Ursula fon der Lajen postavila je pojednostavljivanje propisa u samo središte svoje političke agende.
EU je do sada pripremila 12 takozvanih omnibus paketa, kojima se revidiraju i pojednostavljuju postojeći zakoni. Evropska komisija procjenjuje da će ove mjere donijeti uštede od 22,3 milijarde eura za privredu EU.
Brisel istovremeno pojačava pritisak na vlade država članica kako bi obezbijedio pravilnu primjenu evropskih zakona.
Prema podacima iz izvještaja, Evropska komisija je u periodu od avgusta 2025. do jula 2026. godine pokrenula 874 postupka zbog povrede prava EU, što predstavlja „najveći broj u posljednjih deset godina“.
Evropska komisija takođe pokušava da spriječi vlade država članica da nameću dodatne zahtjeve prilikom prenošenja evropskih propisa u nacionalno zakonodavstvo. Ova praksa poznata je kao „gold-plating“ (uvođenje dodatnih nacionalnih obaveza iznad onoga što zahtijeva zakonodavstvo EU). Izvršno tijelo EU očekuje da do kraja godine sa vladama država članica potpiše „pakt protiv prekomjernog uvođenja dodatnih propisa“.
Dombrovskis je pozvao na „zajednički napor“ Evropske komisije i država članica u sprovođenju pojednostavljivanja. Upozorio je da se političko zalaganje za pojednostavljivanje ne odražava uvijek i na stavove koje vlade zastupaju tokom pregovora o zakonodavnim predlozima.
Od početka inicijative za pojednostavljivanje propisa, Brisel je sve nezadovoljniji ponašanjem vlada država članica. Evropska komisija smatra da, iako evropski lideri na političkom nivou pozivaju na smanjenje birokratije, njihove vlade tokom pregovora uporno ublažavaju predloge Komisije čiji je cilj smanjenje administrativnog opterećenja.
„Zbog toga postoji rizik da neki od omnibus paketa na kraju zakonodavnog procesa donesu znatno manji stepen pojednostavljivanja od onoga koji je predložila Komisija“, izjavio je Dombrovskis.
Institucije EU razmatraju načine na koje bi vještačka inteligencija mogla da se koristi u procesu donošenja zakona, ali pojedini donosioci odluka pozivaju na oprez.
Preporučeno
Predsjednica Evropskog parlamenta Roberta Mecola pozvala je u srijedu poslanike da budu obazrivi prilikom uvođenja tehnologija vještačke inteligencije u proces donošenja odluka. Istakla je da vještačka inteligencija ne smije da zamijeni kritičko razmišljanje i da u zakonodavnom procesu mora postojati „demokratska odgovornost“.
