Video
U najnovijem izvještaju Evropske komisije, objavljenom u okviru Paketa proširenja EU, navodi se da su bilateralni odnosi Srbije i Crne Gore u posmatranom periodu ostali uglavnom stabilni, uprkos povremenim tenzijama koje su obilježile političku komunikaciju između dvije države.
Posebno se ističe da su odnose opteretile izjave tadašnjeg predsjednika Srbije Aleksandra Vučića povodom obilježavanja 20 godina od obnove crnogorske nezavisnosti u maju ove godine, kojima je dovođena u pitanje legitimnost nezavisnosti Crne Gore.
Evropska komisija ukazuje i na to da je Srbija redovno pružala podršku srpskim političarima u Crnoj Gori, uključujući i tokom protesta u Botunu u decembru prošle godine.
Kao jedno od otvorenih pitanja u bilateralnim odnosima navode se i kontinuirane rasprave o statusu Srba i srpskog jezika u Crnoj Gori, ulozi Srpske pravoslavne crkve, kao i optužbe o navodnom miješanju Srbije u unutrašnje poslove Crne Gore, uključujući medijsku sferu.
U izvještaju je zabilježen i događaj iz juna ove godine, kada je predsjednik Srbije prisustvovao samitu EU – Zapadni Balkan u Tivtu, dan nakon što su crnogorske vlasti odbile ulazak u zemlju grupi od 87 muškaraca iz Srbije, pozivajući se na bezbjednosne razloge.
Beograd je nakon te odluke uveo privremene restrikcije na graničnim prelazima prema Crnoj Gori, koje su ubrzo ukinute.
Iako odnose dvije države Komisija nije ocijenila kao ozbiljno narušene, ukazala je na niz pitanja koja i dalje predstavljaju izvor političkih nesuglasica i opterećuju međusobno povjerenje.
Širi regionalni kontekst
Kada je riječ o odnosima Srbije sa ostalim susjedima, Evropska komisija ocjenjuje da su oni tokom protekle godine generalno bili dobri, uz određene izuzetke i povremene političke tenzije.
Odnose sa Hrvatskom obilježile su javne razmjene oštrih poruka, posebno povodom deklaracije o saradnji u oblasti bezbjednosti i odbrane koju su potpisale Hrvatska, Albanija i Kosovo, kao i vojne saradnje Hrvatske i Slovenije.
Bilateralni odnosi Srbije i Bosne i Hercegovine, koji su ocijenjeni kao dobri, našli su se pod pritiskom nakon događaja povezanih sa smrću Ratka Mladića. Komisija je ukazala i na prisustvo visokih srpskih zvaničnika na proslavama Republike Srpske koje su ocijenjene kao neustavne, kao i na česte kontakte Beograda sa Miloradom Dodikom, uz podsjećanje na obavezu Srbije da poštuje suverenitet i teritorijalni integritet BiH u skladu sa Dejtonsko-pariskim mirovnim sporazumom.
S druge strane, odnosi Srbije i Albanije ocijenjeni su kao generalno dobri, uprkos neslaganjima oko bezbjednosne saradnje Albanije, Hrvatske i Kosova, dok Evropska komisija bilježi i nastavak unapređenja odnosa Beograda i Kijeva.
U tom kontekstu posebno se naglašava da Srbija, iako se nije pridružila sankcijama Evropske unije protiv Rusije, nastavlja da pruža finansijsku, energetsku i humanitarnu podršku Ukrajini.
Preporučeno
Odnosi Srbije sa Sjevernom Makedonijom, Turskom i Gruzijom ocijenjeni su kao dobri, dok su bilateralni odnosi sa Rumunijom, Bugarskom i Mađarskom, kao i sa Moldavijom, ocijenjeni kao u cjelini dobri.
